Jevišovice – Starý Zámek

Historia

Starý Zámek powstał w wyniku zburzenia w 1421 roku przez austriackiego księcia Albrechta pobliskiego, położonego na drugim brzegu rzeki, Starego Hradu. Podobnie jak starsze założenie wznieśli go Zajímačowie z Kunštátu. Wkrótce, w 1468 roku, został zdobyty przez węgierskie wojska Macieja Korwina. Po odzyskaniu, wciąż był dzierżony przez rodzinę Zajímačów, którzy na początku drugiej połowy XVI wieku dokonali jego renesansowej przebudowy. W 1587 roku ród wymarł po mieczu i przez dziedziczkę Katarzynę przeszedł na Minsterberków. W ich czasach na skutek kolejnej renesansowej przebudowy uzyskał formę czteroskrzydłowego założenia z wewnętrznym arkadowym dziedzińcem. W 1649 roku po wymarciu także tej gałęzi rodziny, zamek nabył Louis Raduit de Souches, wsławiony w czasie wojny trzydziestoletniej obroną Brna przed Szwedami. On i jego potomkowie nadali Staremu Zamkowi w Jevišovicach formy barokowe, przekształcane jeszcze w XVIII i XIX wieku przez kolejnych właścicieli, hrabiów Ugarte.

Architektura

Zamek został wzniesiony na skalistym wzgórzu na prawym brzegu rzeki Jevišovky, podobnie jak starsza warownia, także w zakolu jej wód. Również w tym wypadku kształt terenu wpłynął na formę zamku: miał on nieregularny, wydłużony kształt, zbliżony do trójkąta, z narożnikiem wciśniętym w zakole rzeki po stronie północno – wschodniej. Grubość murów wahała się od 1,4 do 2 metrów. W narożu tym usytuowano budynek (prawdopodobnie kaplicę), a kolejne przystawiono do kurtyny północnej muru. Południowa w okresie późnego średniowiecza prawdopodobnie pozbawiona była murowanej zabudowy. Wjazd do zamku górnego zabezpieczono czworoboczną wieżą bramną umieszczoną na osi głównego i zewnętrznego muru obronnego, pomiędzy którymi utworzono wąskie międzymurze południowo – zachodnie. Mur parchamowy być może powstał w okresie późnogotyckiej rozbudowy po zdobyciu zamku przez Węgrów w 1468 roku. Przed bramą znajdowała się szeroka na 20 metrów sucha fosa, pokonywana po drewnianym, zapewne zwodzonym moście. Co ciekawe boczne, krótsze ściany fosy chronione były przez poprzeczne mury. Rów ddzielał zamek górny od obwarowanego podzamcza.

Stan obecny

Zamek zachował się do czasów współczesnych, lecz w dość radykalnie zmienionej w czasach nowożytnych formie. Jego oryginalny układ czytelny jest głównie z lotu ptaka, co pozwala wyróżnić trójkątny zamek górny i dawne przedzamcze. Pierwotne mury ukryte są głównie w zabudowie po stronie północnej, północno – wschodniej i południowej, skrzydła południowe i wschodnie są dodatkami renesansowymi i barokowymi. Wnętrza zamkowe są udostępnione dla zwiedzających.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Jizni Morava t.I, Praha 1989.
Strona internetowa castles.cz, Zámek Jevišovice.

Strona internetowa jevisovice.cz, Starý zámek – Jevišovice.