Jáchymov – zamek Freudenstein

Historia

   Późnośredniowieczny zamek Freudenstein został wzniesiony w 1517 roku przez Jana Münnicha dla możnego Štěpána Šlika, w celu ochrony pobliskich kopalń srebra. Niedługo po powstaniu był on już świadkiem pierwszych niepokojów. Stały napływ dużej liczby niemieckich górników oraz echa niemieckiej wojny chłopskiej i pogłoski, iż Štěpán Šlik dołączył do wojsk cesarskich tłumiących niemieckie powstanie, doprowadziły do wybuchu buntu. W 1525 roku rebelianci zaatakowali ratusz w Jáchymovie, gdzie spalili całą górniczą dokumentację, a następnie zdewastowali i spalili zamek. Dopiero kosztem pewnych ustępstw socjalnych i dzięki pomocy sąsiednich panów feudalnych Šlik stłumił bunt. Po naprawieniu zamku stał się on siedzibą przedstawiciela hejtmana i założyciela miasta Jindřicha z Könritzu. Pierwszym hejtamnem siedzącym na Freudensteinie został Kryštof z Jendorfu.
   Po śmierci Štěpána Šlika w 1526 roku w bitwie pod Mohaczem i wstąpieniu na tron Ferdynanda I, doszło do pogorszenia stosunków między Habsburgami a Šlikami. W 1528 roku władca cofnął im prawo bicia monety, a w 1545 roku pod pretekstem naruszenia dekretu królewskiego, wtrącił do praskiego więzienia pięciu wiodących przedstawicieli rodu. Trzy lata później z powodu zaangażowania Šlików w antykrólewskie powstanie zamek został przez monarchę skonfiskowany. Komora królewska nakazała jego remont, jednak znaczenie Jáchymova w tamtym okresie spadło, w związku z wyczerpaniem pokładów srebra.
   Podczas wojny trzydziestoletniej Freudenstein zajmowany był przez Duńczyków, wojska cesarskie i Sasów. W 1639 roku zdobyli go i zniszczyli ogniem artylerii Szwedzi. Pozostawione swemu losowi ruiny, zostały rozebrane przez okolicznych mieszkańców na materiał budowlany. Pozostały jedynie dwie wieże użytkowane przez miasto i jako więzienie.

Architektura

   Zamek wzniesiono na planie prostokąta o wymiarach 65 x 50 metrów z czterema cylindrycznymi wieżami w narożach (dwie z nich są jedynie hipotetyczne i potrzeba badań archeologicznych by potwierdzić ich istnienie). Wieża północno-wschodnia i południowo-zachodnia posiadają średnicę 8 metrów i grubość murów dochodzącą do 1,7 metra. Wieże były różnej wysokości; mniejsza 12 metrowa, południowo – zachodnia służyła wyłącznie celom obronnym, natomiast wyższa, 19 metrowa, północno-wschodnia pełniła także funkcje mieszkalne i otoczona była drewnianym gankiem, opartym na kroksztynach. Miała cztery piętra i była podpiwniczona. Mur obronny o 1,5 metra grubości zamykał obszerny, wewnętrzny dziedziniec, do niego też przystawiono całą zabudowę mieszkalną i gospodarczą. Jeden z budynków usytuowano w narożniku południowo – wschodnim, o czym świadczy istnienie dwóch sklepionych kolebkowo piwnic. Duży prostokątny dom mieszkalny był przystawiony do ściany północno-wschodniej. Brama znajdowała się zapewne w kurtynie zachodniej. Zewnętrzną strefę obrony stanowiła fosa i ziemny wał.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych z zamku zachowały się dwie narożne wieże z fragmentem muru obronnego. Niestety w latach pięćdziesiątych XX wieku przez sam środek dawnego dziedzińca zamkowego  poprowadzono drogę, rozdzielającą zamek na dwie części. Budynek, który widać przy południowo-zachodniej wieży jest konstrukcją nową, nie mającą nic wspólnego z pierwotną zabudową.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Zapadni Cechi t.IV, Praha 1989.