Historia
Zamek nigdy nie został odnotowany w przekazach pisemnych, przez co jego pierwotna nazwa nie zachowała się. Znaleziska archeologiczne wskazywałyby, że okres jego funkcjonowania przypadał na przełom XIII i XIV wieku. Zamek przypuszczalnie był obronną siedzibą zakonu krzyżackiego, który w tym czasie osiadł w pobliskich Drobovicach i jako właściciel okolicznych ziem, przeprowadzał wówczas ich kolonizację. Zniszczenie zamku po bardzo krótkim okresie funkcjonowania spowodował ogromny pożar. Jego przyczyną mogło być zarówno przypadkowe zaprószenie ognia, działalność naturalnych sił przyrody, jak i celowe podpalenie. Być może na działania militarne wskazywałby ukryty w tym samym czasie nieodległy skarb brakteatów, odnaleziony w 1888 roku w pojemniku pod pniakiem w lesie Pánova.
Architektura
Niewielki zamek został zbudowany na wąskim, skalistym cyplu, wysuniętym z płaskowyżu w stronę południowo-wschodnią. Zbocza wzniesienia opadały ku dwóm dolinom, w miejscu połączenia potoku Brslenka na wschodzie z kolejnym małym ciekiem wodnym na południu. Dostęp do zamku możliwy był od północnego-zachodu, gdzie teren stopniowo podwyższał się. Tam też utworzono w poprzek szyi cypla szeroką suchą fosą, która przechodziła w węższy rów na zboczu wzdłuż północno-wschodniego boku zamku. Ponadto przed kontrskarpą fosy poprowadzono ziemny wał, prawdopodobnie zwieńczony jakąś formą drewnianych obwarowań. Zamek nie dysponował podzamczem, gdyż nie pełnił funkcji typowej siedziby feudalnej.
Zamek założono na prostokątnym, lekko trapezowatym i podłużnym planie. Jego murowane fortyfikacje składały się z muru obronnego, który od przedniej, północno-zachodniej strony mógł mieć charakter masywnej i wysokiej ściany tarczowej, osłaniającego głębiej położony dziedziniec i zabudowania (typ zamku rzadko spotykany w Czechach z przełomu XIII i XIV wieku, ale popularny od Szwajcarii, przez Badenię-Wirtembergię, po Bawarię). Od strony czołowej hrádeckiego zamku, mur charakteryzował się grubością około 2 metrów, natomiast na pozostałych odcinkach miał jedynie 1,2 metra. Gruby mur tarczowy mógł być w koronie zwieńczony otwartą lub zadaszoną platformą obronną, natomiast sąsiednie kurtyny, jeśli wyposażono w chodnik straży, to musiałby on być poszerzany drewnianymi pomostami (gankami).
Teren dziedzińca zamku prowizorycznie pokryto nielicznymi płaskimi kamieniami, którymi wzdłuż ściany tarczowej spływała woda w czasie ulewnego deszczu. Pomimo tego dziedziniec mógł wykazywać silną tendencję do zamulania. Jedynym budynkiem mieszkalnym zamku był prostokątny dom przystawiony do muru, czy też stanowiący część obwodu obronnego w najbardziej osłoniętej, południowo-wschodniej części dziedzińca. Ślady ognia z dużą ilością wypalonego tynku wskazywałaby, że jego znaczna część była wykonana z drewna. W przyziemiu budynek mieścił dwa murowane pomieszczenia, z których zachodnie było nieco większe. Wyżej znajdować się mogło drewniane piętro mieszkalne.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. W mocno zalesionym terenie widoczne są jedynie relikty murów przyziemia i partii fundamentowych oraz pozostałości obwarowań ziemnych. Wewnętrzna powierzchnia zamku jest usiana licznymi wyrobiskami i innymi ingerencjami nowożytnymi, głównie po poszukiwaczach skarbów i złota, które wydobywane było także w potoku u podnóża cypla. Dojście na teren zamku możliwe jest leśną ścieżką ze wsi Kozohlody na zachodzie lub dłuższą trasą ze wsi Podmoky na północnym-wschodzie.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Durdík T., Hrádek u Podmok (Kozohlod), „Archæologia historica”, roč. 26, č. 1, 2001.
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Záruba F., Počátky šlechtických hradů v Čechách, Plzeň 2025.