Historia
O zamku nie zostały w średniowieczu utworzone żadne wzmianki w przekazach pisanych lub też uległy one zniszczeniu na przestrzeni wieków. Na podstawie znalezisk archeologicznych, budowa zamku miała miejsce w pierwszej połowie XIII wieku, a okres użytkowania trwał do drugiego dziesięciolecia XIV stulecia, kiedy to niewielka siedziba została opuszczona. Ze względu na miejsce i czas powstania zamek często utożsamiany był z Frýdlantem u Českiej Lípy, wspominanym w 1257 roku. Jeśli taka identyfikacja byłaby prawdziwa, to zamek należał do jednej z gałęzi możnego i rozrośniętego rodu Ronovców. Inne nazwy zamku, takie jak Hrada i Loupežný, pojawiły się już w okresie nowożytnym.
Architektura
Na miejsce budowy zamku wybrano masywny blok piaskowca o długości kilkudziesięciu metrów, stanowiący cypel długiego na około 600 metrów skalnego grzbietu. Natura poprzerywała ów grzbiet szeregiem poprzecznych szczelin, które utworzyły odizolowane skupiska skał, przy czym do założenia zamku posłużył ostaniec wysunięty najbardziej na północ. Strome skarpy na północy i północnym – zachodzie opadały ku dolinie strumienia Lityckiego, natomiast na wschodzie i zachodzie do wąskich jarów utworzonych między kolejnymi skalnymi grzbietami. Kulminacja zamkowej skały górowała około 50 metrami wysokości nad dnem doliny.
Zamek ochraniał poprowadzony krawędziami skały mur obronny, wydzielający nieregularny w planie dziedziniec. Mur miał u podstawy 1,5 metra grubości, utworzony był z ciosanego kamienia i w niektórych miejscach kładziony w zmodyfikowanym przez wykucie podłożu. Częścią obwarowań mogła być szeroka wyrwa w skale, prawdopodobnie pełniąca rolę fosy, a także cztery mniejsze skały na północnym – zachodzie, z których na dwóch wyciosano otwory pod drewniane belki. Miejsce to mogło służyć jako brama, albo zajmowane było przez drewnianą strażnicą kontrolującą dolinę.
Skalny blok na którym wzniesiono zamek rozpadał się na dwa poziomy z różnicą wysokości wynoszącą około 4 metry. Obszar najwyższej części zajmowała pojedyncza budowla, prawdopodobnie o wieżowym charakterze i nietypowym sześciobocznym kształcie, rzadko spotykanym na terenie Królestwa Czeskiego. Wzniesiono ją w konstrukcji drewnianej lub szachulcowej, wyciosując w skale specjalne otwory mocujące belki. Wpisany w nią krąg miałby średnicę około 6 metrów, wieża była więc na tyle duża, że mogła pełnić funkcję mieszkalną.
Po południowo – zachodniej stronie wieży wzniesiono duży budynek, przylegający do wyższej partii skały. Składał się on z zewnętrznych ścian murowanych z piaskowca i komory piwnicznej o szerokości około 1,5 metra. Kamień miał formę łamaną, ale wykorzystywano też starannie przyciosane od strony lica kwadry, łączone zaprawą wapienną z wąskimi spoinami. Budulec kładziono na wcześniej przygotowanej macierzystej skale. Dom miał co najmniej dwie kondygnacje, rozdzielone drewnianym stropem z belkami umieszczanymi między innymi w gniazdach wyciosanych w skale.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych, widoczne są jedynie otwory wykute w skałach, służące do mocowania belek pierwotnej zabudowy, oraz wyżłobiony otwór po centralnej wieży. Wstęp na teren zamku jest wolny. Dojść do niego można szlakiem zaczynającym się przy kaplicy św. Jakuba we wsi Hvězda.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Gabriel F., Panáček J., Hrady okresu Česká Lípa, Praha 2000.