Hoštejn – zamek

Historia

   Założycielem zamku Hoštejn był Boreš z Rýzmburka, który być może wzniósł go jako przeciwwagę dla zamku swych przeciwników politycznych w Zábřeh. Na jego dokumencie z 1267 roku świadkował Mutina de Honstein, będący być może wówczas burgrabią zamku z ramienia Boreša. W latach 1285-1287 Hoštejn miał być siedzibą rycerzy rozbójników, przeciw którym Wacław II wysłał zbrojną ekspedycję pod dowództwem Závišy z Falkenštejna. Záviša zdobył zamek i włączył go do swego majątku. Być może to właśnie on dokonał rozbudowy starszego założenia o cylindryczny bergfried. Po jego śmierci w 1290 roku zamek przeszedł na własność Korony. W okresie panowania Jana Luksemburczyka właścicielem Hoštejna i Zábřeha został ród Šternberków.
   Po śmierci Smila z Hoštejna w roku 1398 majątek miał przejść na lukovską gałąź Šternberków, jednak z roszczeniami terytorialnymi wystąpił margrabia morawski Jodok. W 1406 roku hejtmanem na zamku obsadził on Hynčíka z Frývaldova, który w okresie wojen z pierwszej połowy XV wieku uczynił z Hoštejna bezpieczne zaplecze dla husyckich wypraw.  Z tego powodu w 1424 roku na zamek wyprawił się i zdobył go austriacki książę Albrecht. Następnie przekazał warownię katolikowi, Janowi ze Zvole. Prowizorycznie naprawiony, zamek nadal służył jako punkt wypadowy zbrojnych wypraw. Wiadomo, iż w 1437 roku używał go w tym celu Matéj ze Zvole. Już jednak w 1446 roku Hoštejn określono w źródłach pisanych jako zrujnowany. Mimo, iż nie jest pewne kiedy dokładnie przestał funkcjonować, to jednak zamek z pewnością został zniszczony w trakcie wojen husyckich w okresie 1437-1446.

Architektura

   Zamek Hoštejn był budowlą trójczłonową. Jego górna część o wymiarach 50×25 metrów wzniesiona została na najwyższym wzniesieniu i składała się z głównego budynku mieszkalnego (25 x 9,5 metra) po stronie zachodniej, cylindrycznej wieży głównej po stronie wschodniej oraz obwodu murów o planie zbliżonym do prostokąta. Zewnętrzną obronę zapewniał ziemny wał i szeroka na 18-28 metrów sucha fosa. Na wschód od rdzenia zamku, w odległości około 38 metrów, na nieco niższym, spłaszczonym na szczycie pagórku usytuowano część wjazdową, rodzaj zamku średniego (45 x 14 metrów). Był on z pewnością połączony z zamkiem górnym poprzez długi drewniany most przerzucony ponad przekopem i połączony wspólnymi zewnętrznymi obwarowaniami. W południowej części prawdopodobnie znajdowała się droga wjazdowa na zamek. Jeszcze dalej po stronie wschodniej, w tej samej linii usytuowano na kolejnym pagórku  pięcioboczny zamek dolny (23 x 15 metrów). Jego oddalenie od zamku górnego wynosiło aż 200 metrów.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych, widoczne są jedynie niewielkie, krótkie fragmenty murów, między innymi pozostałości wieży głównej. Bardziej czytelne są wzgórza porozdzielane suchymi fosami. Wstęp na ich teren jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Morava t.II, Praha 1989.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.