Hodonín – zamek

Historia

   Pierwsze wiarygodne zapiski o istnieniu zamku Hodonín, wspominające kasztelana  o imieniu Tvrdiš, pochodzą z 1169 roku. Było to wówczas jeszcze założenie drewniano – ziemne; w murowane zostało przekształcone w XIII wieku, prawdopodobnie za czasów królowej wdowy Konstancji węgierskiej, żony króla Czech Przemysła Ottokara I. Była to ważna warownia, chroniąca drogę handlową i tranzytową na Węgry oraz także samą granicę. Dlatego w 1421 roku Zygmunt Luksemburski wzmocnił jej obronę w obawie przed husytami, a wkrótce potem oddał w zastaw swemu doradcy i bliskiemu współpracownikowi, Ściborowi ze Ściborzyc. Nie na wiele się to zdało, gdyż w 1431 roku zamek dostał się w ręce husyckiego zwolennika Jana z Vrbna. Pięć lat później dzierżył go Čeněk Papák z Mošnova, a w 1451 roku Václav Sudlice, od którego zamek wykupił król Władysław Pogrobowiec. W 1456 roku Hodonín obległ syn Čeňka Papáka, Jan z Mošnowa, i zdołał go zdobyć. Zamek odzyskano z pomocą nowego króla Jerzego z Podiebradów, który przekazał go Janowi Kunie z Kunštátu. Warunkiem jego otrzymania była całkowita naprawa ze zniszczeń spowodowanych ostatnim oblężeniem.
   W 1511 roku jako dziedziczną własność otrzymał Hodonín Vilém z Pernštejna, który przekazał go córce Bohuce, jako posag dla Jindřicha z Lipy. Ród z Lipy przebudował zamek w duchu nowej renesansowej mody. W 1614 roku rezydencję przejął Zdeněk Žampach z Potštejna za którego rządów była ona dwukrotnie niszczona w trakcie wojny trzydziestoletniej: wpierw przez armię Gábora Bethlena, następnie przez Szwedów. W 1692 roku Hodonín przejęli Lichtenštejnové, a w 1762 Habsburgowie, co spowodowało utratę znaczenia zamku, który stał się jedynie siedzibą zarządców administracji i lokalnych gospodarstw. Część zabudowań wynajęto nawet w celu założenia fabryki tytoniu, która w 1802 roku uległa pożarowi. Fragment kompleksu zamkowego został wówczas zburzony, a ostatnie pozostałości zamku zlikwidowano w 1915 roku.

Architektura

   Zamek założono na nieregularnym planie, ograniczonym od północy, zachodu i południa odnogami rzeki Morawy. Jedyną dogodną drogę dojazdową od strony wschodniej przecięto poprzeczną fosą. Rdzeniem zamku był nieregularny trapez o wymiarach około 62 x 47 metrów z murami obronnymi o grubości dochodzącej do 2 metrów. Główna czworoboczna wieża prawdopodobnie znajdowała się w południowo-wschodnim narożniku. Najstarsze, podpiwniczone gotyckie budynki umieszczono natomiast w skrzydle północnym i lekko załamanym wschodnim.

Stan obecny

   Przebudowany w okresie renesansu i baroku zamek, został całkowicie wyburzony na początku XX wieku. Jedyne jego pozostałości być może można odnaleźć w piwnicach współczesnej zabudowy na terenie dawnej warowni.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Jizni Morava t.I, Praha 1989.
Strona internetowa hrady.cz, hrad Hodonín.