Fürstenwalde – zamek

Historia

   Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1348 roku, kiedy to książę opawski Mikołaj II udzielił Janowi Bruxerowi zgody na odnowienie i wybudowanie osady pod zamkiem Fürstenwalde. Była to budowla ważna, gdyż w 1377 roku  został wymieniony na pierwszym miejscu spośród zamków przyznanych Janowi I raciborskiemu.  W 1384 roku jego syn, Jan II Żelazny został zmuszony z powodu długów do sprzedania, a właściwie oddania w zastaw regionu Krnov i Fürstenwalde. Nowym właścicielem zamku został wówczas książę opolski Władysław, lecz już w 1397 roku margrabia morawski Jodok odkupił region krnovski za 29 tysięcy hrywien i odsprzedał zamek Janowi II. Od 1405 roku, kiedy to nowym właścicielem został Mikuláš IV z Bruntálu, kolejni posiadacze Fürstenwalde zmieniali się dość często. Podobno w 1428 roku w jego pobliżu stoczona została potyczka z husytami, którzy mieli zostać pokonani. Podczas wojen czesko-węgierskich z drugiej połowy XV wieku wiele zamków tego rejonu zostało zniszczonych, nie wiadomo jednak czy taki los spotkał też Fürstenwalde. Ostatnie znaleziska archeologiczne z terenu zamku pochodzą z końca XV wieku, na początku XVI wieku z pewnością był już opuszczony.

Architektura

   Zamek został wzniesiony na szczycie wzgórza na wysokości 854 metrów n.p.m. w widłach utworzonych przez płynące od północy i południa rzeki Białą i Średnią Opawę. W jego najwyższym punkcie usytuowano czworoboczną wieżę, na tyle dużą, iż mogła pełnić także funkcje mieszkalne (zewnętrzne wymiary 15 x 12,5 metra, wielkość wnętrza 5,1 x 9,3 metra). Z powodu ukształtowania terenu jej kształt w planie nie był regularny, ostra krawędź skierowana została w stronę położonej poniżej bramy na podzamczu, mury posiadały 1,9 do 2 metrów grubości, a w przyziemiu znajdowały się dwa pomieszczenia, co sugerują pozostałości poprzecznej ściany. Ponadto na szczycie otoczonego murem obronnym wzniesienia znajdował się jeszcze niewielki budynek po stronie zachodniej. Skalna formacja która w jego pobliżu wybiega na północno – zachodnią stronę, być może była przystosowana do obrony w formie niewielkiej wieżyczki. Nie jest pewne czy na dziedzińcu znajdowały się jeszcze inne małe budynki.
   Od południa i wschodu zamek górny otaczało podzamcze z wieżą bramną po stronie południowo – wschodniej. Od niej mur biegł na południowy – zachód do skalnego występu i dalej na północ do murów zamku górnego. W drugim kierunku od wieży bramnej mur biegł stokiem na północny – wschód. Tam na północnym krańcu podzamcza, przy wystającej skalnej formacji, prawdopodobnie znajdowała się wieża strażnicza, kontrolująca z grubsza półkolisty taras położony na północy – wschód od głównej części zamku. Mógł on być wykorzystywany do celów gospodarczych lub obronnych, jako iż górował nad drogą dojazdową. W miejscu wieży strażniczej mur obronny skręcał na zachód i dochodził do murów wieży mieszkalnej, łącząc się z jej północnym narożnikiem.

Stan obecny

   Do chwili obecnej zachowały się relikty murów obronnych, wystające niewiele ponad ziemię, głównie w południowej części podzamcza i zachodniej partii zamku górnego, a także pozostałości struktur wewnętrznych, przede wszystkim relikty wieży głównej. Przez większą część roku ruiny porasta jednak gęsta roślinność i liście, co utrudnia zorientowanie się w terenie. Wstęp na teren zamku jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Morava t. II, Praha 1983.
Kouřil P., Prix D., Wihoda M., Hrady českého Slezska, Brno – Opava, 2000.