Fulštejn – zamek

Historia

   Zamek Fulštejn został wzniesiony w połowie XIII wieku na miejscu wałów grodu z około 1000-750 roku p.n.e. Inicjatorem jego budowy był stolnik biskupa ołomunieckiego Herbord z Fulmu, jednak ze względu na duże koszta i skalę założenia połowę budowy sfinansował biskup Bruno z Shaumburka. Dopiero w 1275 roku syn Herborda wykupił część biskupią i stał się jedynym dziedzicem zamku. W posiadaniu potomków Herborda zamek pozostał aż do XVI wieku. Podczas wojen husyckich pozostali oni wierni stronie katolickiej, lecz nie mamy wieści o losie zamku w tym okresie. Wiadomo, iż w 1476 roku został zdobyty przez zwolenników króla Macieja Korwina i zniszczony, a na przełomie XV i XVI wieku odbudowany i znacznie przekształcony. Dzieła tego podjęli się bracia Jiří, Jindřich i Václav Sup z Fulštejna. W 1566 roku Jiří Sup sprzedał zamek Wacławowi Sedlnickému z Choltic. Jego potomek Karol Krzysztof brał aktywny udział w walkach powstańczych z lat 1618 – 1620, dlatego utracił w wyniku konfiskaty w 1622 roku cały majątek. W toku dalszych walk wojny trzydziestoletniej Fulštejn został zdobyty przez Szwedów i zniszczony w trakcie ich wycofywania. Od tamtej pory pozostawał w stanie ruiny.

Architektura

   Zamek o dużych wymiarach około 320 metrów długości i 55 metrów szerokości, zbudowano na skraju zbocza nad rzeką Osoblahou. Składał się on z części górnej oraz zbliżonego rozmiarami podzamcza. Także część górna podzielona była rowem na partię wschodnią i zachodnią (przednią i tylną), a całość otoczono wałem ziemnym i fosą. Wały miały imponujące wymiary 7 metrów szerokości w koronie, w paru miejscach dochodziły aż do 38 metrów, natomiast fosa posiadała 20 metrów szerokości.
   Niewiele wiadomo o zabudowie wewnętrznej zamku z XIII-XIV wieku, wszystkie zachowane elementy murowane pochodzą dopiero z czasów jego przebudowy z przełomu XV i XVI stulecia. W południowej części dziedzińca tylnego znajdował się wówczas trójpomieszczeniowy budynek, usytuowany pomiędzy cylindryczną wieżą główną (o średnicy 11,5 – 12 metrów) na wschodzie i mniejszą wieżą w narożu zachodnim. Cylindryczna wieża pochodziła z okresu późnogotyckiej przebudowy, lecz nie jest wykluczone, iż stanęła na miejscy wcześniejszej wieży Herborda. Dziedziniec wschodni (przedni) otoczony był murem obronnym z wieżą bramną po stronie północnej. W południowo-zachodnim narożniku, naprzeciwko cylindrycznej wieży głównej znajdowała się budowla, która mogła być albo gotycko-renesansową kaplicą, albo renesansowym budynkiem mieszkalnym. Obrona dziedzińca wschodniego wzmocniona została potężnym bastionem ziemnym przed bramą północną i dwoma mniejszymi bastionami po wschodniej stronie bramy. Droga z bramy północnej wiodła na wspomniane już podzamcze, złożone zapewne z zabudowy gospodarczej (stajnie, kuźnie, spichrze itp.)

Stan obecny

   Zamek do czasów współczesnych zachował się w formie ruiny, której elementy murowane w zdecydowanej większości pochodzą z okresu przebudowy późnogotyckiej. Wstęp na jego teren jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Morava t.II, Praha 1989.
Strona internetowa castles.cz, Hrad Fulštejn.

Strona internetowa hrady.dejiny.cz, Fulštejn.