Dobev – kościół św Brikciusa

Historia

   Kościół św. Brikciusa wzniesiony został we wsi Dobev, o której pierwsze wzmianki pochodzą z 1318 roku, kiedy to jej właścicielem był Albera z Dobeve, dzierżący pobliską rezydencję rycerską. Właśnie przy niej jako kaplica zamkowa, pod koniec XIV wieku stanął kościół św. Brikciusa, prawdopodobnie ufundowany przez jednego z trzech synów Albera. Nowożytnym renowacjom poddawany był on w połowie XVIII wieku (z tego okresu pochodzi strop w nawie) oraz w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy Jana Adama ze Schwarzenberka.

Architektura

   Kościół wzniesiony został jako budowla orientowana względem stron świata, składająca się z pojedynczej nawy na planie nieco nieregularnego czworoboku oraz węższego dwuprzęsłowego prezbiterium, zakończonego na wschodzie trójbocznie. Prezbiterium od zewnątrz wzmocniono przyporami z racji zastosowania wewnątrz sklepienia krzyżowo – żebrowego (z dwoma dodatkowymi żebrami we wschodnim przęśle). Elewacje nawy pozostały nierozczłonkowane, jako iż w środku przykryto ją jedynie drewnianym stropem.
   Wejście do kościoła usytuowano po stronie południowej w ostrołukowym portalu, w tympanonie którego znalazły się pozostałości niedokończonej płaskorzeźby, najprawdopodobniej przedstawiającej Chrystusa na Krzyżu z Dziewicą Maryją i św. Janem. W narożach wejścia umieszczono natomiast dwie rzeźbione głowy aniołów. Oświetlenie nawy zgodnie ze średniowieczną tradycją budowlaną zapewniały jedynie okna od strony południowej, w prezbiterium zaś ostrołukowe okna z bogatymi maswerkami przepruto także od wschodu, pomiędzy przyporami.
   Wewnątrz prezbiterium żebra sklepienia osadzono na konsolach w postaci maszkaronów, które zostały uzupełnione ornamentami liściastymi. U góry żebra spięto masywnymi rzeźbionymi zwornikami. W północnej ścianie umieszczono także późnogotyckie sakramentarium, flankowane dwoma płaskorzeźbionymi sterczynami. Jego dolna część ozdobiona została grubą gałązką winorośli z owocami, pod którą wyryte są na rogach głowy aniołów. Powyżej, na środku znalazła się głowa Chrystusa z aureolą na krzyżu, a w górnej części między wierzchołkami sterczyn pierwotnie znajdowała się tarcza herbowa.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Brikcí (Dobev).