Děvín – zamek

Historia

Początki zamku Děvín sięgają połowy XIII wieku. W czasach Przemysła Ottokara II był on warownią królewską wybudowaną w celu ochrony dawnego szlaku handlowego, prowadzącego z Czech na północ do Łużyc. W 1260 roku wymieniony został w dokumentach Jindřich, burgrabia na Děvíně, a zapiski z 1283  roku informują, iż był jednym z czterech zamków przekazanych przez Wacława II Janovi z Michalovic. Po nim zamek należał tymczasowo do prepozyta wyszehradzkiego Jana, a od połowy XIV wieku do Vartemberków, którzy dzierżyli Děvín aż do początku XVI wieku. Wraz z pobliskimi budowlami w Stráží, Ralsku i Zákupach oraz odleglejszym Tolštejnem, wszedł w skład ich rodowego dominium. Przynależność ta sprawiła, iż w 1444 roku zamek był oblegany przez Łużyczan, w ramach odwetowego najazdu na posiadłości Vartemberków. Dobrze zabezpieczonej warowni nie udało się wówczas napastnikom zdobyć, tylko wsie należące do zamku zostały spustoszone i spalone. W 1516 roku Jan z Vartemberka sprzedał Děvín Biberštejnom. Od tamtego momentu znaczenie zamku zaczęło spadać, choć wprowadzono jeszcze jakieś renesansowe modyfikacje, o czym świadczą odnalezione resztki sgraffiti. Zagładę zamku przyniosła wojna trzydziestoletnia, w trakcie której w 1645 roku został zburzony przez Szwedów. Od tamtego momentu pozostawał opuszczony, a ruiny dodatkowo rozebrali okoliczni mieszkańcy w celu pozyskania materiałów budowlanych.

Architektura

Zamek usytuowano na bardzo wydłużonej górskiej grani, która wpłynęła na jego układ. Mniej więcej w środkowej części wzniesiono prostokątny w planie budynek mieszkalny z dostawioną do niego czworoboczną wieżą. Zabudowa ta stanowiła południową, najszerszą część otoczonego murem obronnym dziedzińca, który zwężał się w kierunku północnym. Strome stoki wzgórza zapewniały mu ochronę praktycznie z każdej strony, zmuszając do nietypowego rozwiązania wjazdu na zamek górny, który umieszczono najprawdopodobniej w głównym budynku mieszkalnym lub w wieży. Zaopatrzenie w wodę zapewniała głęboka studnia na dziedzińcu. Przedzamcze uformowano po stronie południowej. Miało on z grubsza trójkątny kształt z murami obronnymi poprowadzonymi wzdłuż krawędzi wzgórza, czworoboczną wieżę wysuniętą przed kurtynę po stronie zachodniej oraz wieżę bramną po stronie wschodniej. Z powodu usytuowania na wzniesieniu zamek nie potrzebował dodatkowych zabezpieczeń w postaci fosy czy rowów.

Stan obecny

Obecnie niestety zamek bardziej robi wrażenie z powodu skalnych ścian wzgórza na którym został wzniesiony, niż z powodu stanu zachowania. Przetrwały jedynie jego paru i parunastometrowe fragmenty murów domu mieszkalnego i wieży, krótkie odcinki murów obronnych i wydrążona w skale studnia. Wstęp na teren ruin jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Cechy t.III, Praha 1989.