Historia
Zamek zbudowany został w latach 80-tych XIV wieku. Powstał na terenie nie objętym wcześniej osadnictwem, a nie jak utrwaliła tradycja na miejscu starszego słowiańskiego gródka. Pierwsza informacja o Chudým Hrádku odnotowana została w 1391 roku, kiedy to Jindřich starszy Berka z Dubé przekazał swym synom część majątku, a mianowicie dobra: Houska, Hrádek (Chudý), Milčany i Frýdlant. W 1402 roku Chudý Hrádek przejął najmłodszy syn Jindřicha Berki, Jindřich zwany Vaněk. Jego potomkowie siedzieli na zamku co najmniej do połowy XV wieku. W latach 1519-1522 zamek był własnością Jiří Kaplíra Osterskiego z Sulevic. Dziesięć lat później kupił go Václav z Vartenbergu, już jednak około 1560 roku Chudý Hrádek został opuszczony, zapewne z powodu zbyt surowych warunków mieszkalnych. Ostatnie informacje o zamku zapisano w 1622 roku, kiedy to Jan Jiří z Vartemberka został skazany za udział w powstaniu i utracił cały majątek. Wspomniano wówczas o jego niezamieszkanym i zrujnowanym Chudým Hrádku.
Architektura
Niewielki zamek został wzniesiony na wapiennych ostańcach, w pobliżu zbiegu dwóch strumieni. Mniejszy z nich płynął zabagnioną dolinką po zachodniej stronie Hrádka, u podstawy skalnego wzniesienia. Nieco większy strumień znajdował się po stronie wschodniej, również w dolinie o stromych i skalistych brzegach. Oba strumienie łączyły się po północnej stronie zamku, w odległości kilkudziesięciu metrów od jego murów, gdzie tworzyły trudną do przebycia barierę mokradeł, zwłaszcza po okresach długich lub obfitych opadów. Jedyny dogodny dostęp do skalistego cypla możliwy był od południa, z terenu płakoswyrzu między dolinami.
Przy krawędziach skalnego bloku poprowadzono kamienny mur obronny, wzniesiony z łamanego piaskowca, opracowanego do formy nieregularnych bloków i uzupełnianego gruzem. W niektórych przypadkach narożniki zabudowań wzmacniane były ciosami. Głównym elementem rdzenia zamku był budynek mieszkalny o czworobocznym rzucie, stanowiący długą ścianą południową i krótką ścianą zachodnią część obwodu obronnego. Być może miał on formę wieżową, z górnymi fragmentami konstrukcji drewnianej lub szachulcowej. Jego wschodnia część, zaopatrzona w duże otwory okienne, powstała później, prawdopodobnie po odbudowie spowodowanej jakimś pożarem. Pod obiema częściami znajdowała się wyciosana w skale piwnica.
Drugi budynek zajmował wschodnią część cypla, gdzie stanowił aż trzema bokami część obwodu obronnego (krótszymi od północy i południa oraz dłuższym wschodnim). Był konstrukcji murowanej, ale niewykluczone, że z elementami drewnianymi i glinianymi. Również pod nim mieściła się wyciosana w skale piwnica o prostokątnym rzucie, wykorzystująca naturalną szczelinę w skale. W północnej części skalnego dziedzińca znajdowała się okrągła studnia lub zbiornik na wodę deszczową, sięgająca co najmniej 14 metrów głębokości. Zabudowę zamku uzupełniała piwniczka, nad którą pierwotnie mogła znajdować się jakaś konstrukcja.
Południową drogę dojazdową do zamku zabezpieczono półkolistym wałem o długości około 150 metrów, wysokości 2-4 metrów i szerokości około 4 metrów, przed którym umieszczono suchą fosę. Obwarowania te prawdopodobnie wydzielały obszar podzamcza. Drugi rów, a w zasadzie szczelina w skale, znajdowała się tuż przed samym rdzeniem zamku. Została ona powiększona w trakcie wydobywania materiału do wznoszenia zamku. W trakcie budowy wykorzystano także znajdujące się w pobliżu skałki, które połączono kładkami i mostkami. Przypuszczalnie na najbardziej wysuniętych ku północy ostańcach znajdowały się strażnice o lekkiej konstrukcji, zapewniające kontrolę nad dolinami dwóch strumieni.
Stan obecny
Do czasów współczesnych zachowały się ruiny głównego domu mieszkalnego, umieszczonego na robiącym wrażenie, urokliwym skalnym masywie. Dobrze widoczne są dwie fazy jego budowy: starsza zachodnia i młodsza wschodnia z dużymi otworami okiennymi i licznymi otworami maczulcowymi. Wstęp na zalesiony teren dawnego zamku jest wolny.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Gabriel F., Panáček J., Hrady okresu Česká Lípa, Praha 2000.
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Severní Čechy, t. III, red. Z.Fiala, Praha 1984.