Chlum u Zbýšova – zamek

Historia

Zamek prawdopodobnie został założony w drugiej połowie XIII wieku przez przedstawiciela rodu Slavatów z Chlumu i Košumberka. W 1289 roku bracia Mstislav, Bun i Sezema po raz pierwszy używali przyrostka “z Chlumu”, co pośrednio świadczy o istnieniu wówczas już jakiejś zabudowy. Po raz pierwszy wyraźnie wspomniano o zamku w 1417 roku, kiedy bracia Jan, Vilém, Beneš i Diviš z Chlumu podzielili się rodzinnym majątkiem. W drugiej połowie XV wieku kolejny członek rodu, Slavata z Chlumu, dokonał rozbudowy i wzmocnienia obwarowań swej siedziby. Slavata zmarł w 1494 roku, a majątek odziedziczył jego syn Michał, zmarły w 1534. Od tamtego momentu Chlum dzierżyła košumberska gałąź rodziny, która utraciła go za udział w antyhabsburskim spisku z lat 1546–1547. W 1604 roku, po parokrotnych zmianach właścicieli, Chlum nabył Jan Hanuš ze Šaratic. Początkowo mieszkał on na zamku, jednak po jakimś czasie przeniósł się do innej wygodniejszej rezydencji. Upadek zamku dodatkowo przyśpieszyły zniszczenia z czasów wojny trzydziestoletniej zadane przez armię cesarską. Ostatnie wzmianki o opuszczonej już budowli pojawiają się pod koniec XVII wieku. Prawdopodobnie mury zamku posłużyły do odbudowy miasteczka po zniszczeniach z czasów wojny trzydziestoletniej.

Architektura

Zamek zajmował niewielki obszar wzniesienia, odcięty ziemnym wałem i fosą na zachodzie, gdzie zbocza cypla były stosunkowo łagodne. Dodatkowym zabezpieczeniem był staw po południowo-wschodniej stronie zamku, zasypany pod koniec XIX wieku. We wschodniej części założenia zbudowano podpiwniczony, dwuskrzydłowy dom mieszkalny. W XV wieku obwarowania zostały wzmocnione nowym wyższym wałem ziemnym, dwoma basztami lub raczej bastionami od strony wjazdu i jedną basztą na północno-wschodniej stronie.

Stan obecny

Do czasów współczesnych zachowały się jednie fragmenty murów domu mieszkalnego oraz sklepiona, ukryta pod ziemią trójkomorowa piwnica z reliktami dawnej studni. Wstęp na teren ruin jest wolny, lecz warto pamiętać iż prawdopodobnie do dzisiaj nie zostały one w żaden sposób zabezpieczone.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Vychodni Cechy t.VI, Praha 1989.