Český Krumlov – kościół św Wita

Historia

   Pierwszy kościół na obecnym miejscu został założony w 1309 roku przez Piotra I z Rožmberka, najwyższego komornika królestwa czeskiego. Już w 1340 roku został przekształcony pod kierunkiem mistrza Linharta z Aldenberku, jednak główna przebudowa zaczęła się pod rządami burgrabiego praskiego, Jindřicha III Rožmberka. Kościół nie był już wówczas w stanie pomieścić wystarczającej liczby wiernych w stale rozrastającym się mieście, dlatego podjęto decyzję o wzniesieniu nowej budowli. Prace trwały w latach 1407-1438 i częściowo oparły się na fundamentach i ścianach nawy wcześniejszej budowli. Podpisano umowę z mistrzem Janem Staňkem, zgodnie z którą kościół św Wita miał zostać zasklepiony na wzór kościoła św. Jerzego w Milevsku. W 1439 roku uroczystej konsekracji dokonał biskup pasawski Leonard von Laiming, prawdopodobnie przed ostatecznym zakończeniem przebudowy. Przed rokiem 1500 dostawiona została jeszcze kruchta oraz zbudowano mauzoleum Rožmberków. W tym stanie świątynia z grubsza dotrwała do XVIII wieku.
   W latach 1725-1726, kiedy Český Krumlov stał się siedzibą Schwarzenbergów, powstała nowa kaplica św. Jana Nepomucena, patrona rodu dziedziców miasta. Ostatnim znaczącym etapem była drastyczna neogotycka przebudowa w XIX wieku, kiedy to usunięto barokowe elementy i niestety także wiele elementów wcześniejszych. W latach 1893-1894 przebudowano barokowe zwieńczenie wieży, zastępując je widoczną do dzisiaj formą neogotycką. Budowla została odrestaurowana w latach 1899-1900, a gruntowna naprawa wnętrza i wyposażenia została przeprowadzona w 1936 roku.

Architektura

   Kościół z XV wieku został wzniesiony w formie trójnawowej hali z węższym, wydłużonym prezbiterium po stronie wschodniej o trójbocznym zamknięciu. Szerokość chóru odpowiadała szerokości nawy głównej, całkowita długość kościoła ze wschodu na zachód wyniosła 44 metry, a jego szerokość i wysokość 20 metrów. Od strony północnej do nawy dostawiona została kruchta, do prezbiterium dwupiętrowa zakrystia, a przy zachodniej fasadzie smukła wieża. Z zewnątrz całą budowlę wzmocniono wysokimi przyporami, pomiędzy którymi umieszczono wysokie i podłużne okna ostrołukowe.
   Wewnątrz korpusu nawowego sklepienia umieszczono na czterech parach filarów z których połowa ma plan ośmiokątny, a cztery kolejne przekrój gotyckiego czteroliścia. W nawach bocznych zastosowano sklepienia krzyżowo – żebrowe, natomiast w prezbiterium, nawie głównej, zakrystii i kruchcie sieciowe, przypominające sklepienia parlelowske z katedry i zamku praskiego oraz w prezbiterium sklepienie kościoła św. Jerzego w Milevsku. Wnętrze kościoła pierwotnie ozdabiały ścienne polichromie.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa encyklopedie.ckrumlov.cz, Kostel sv. Víta ve městě Český Krumlov.
Strona internetowa wikipedia.org, Kostel svatého Víta (Český Krumlov).