Brno – Stary Ratusz

Historia

   Początki ratusza staromiejskiego sięgają XIII wieku, kiedy to Brno uzyskało prawa miejskie. W 1243 roku w źródłach wspomniany jest urząd sędziego, którego siedziba prawdopodobnie znajdowała się w budynku ratusza. Sam budynek po raz pierwszy wzmiankowano w 1304 roku jako siedzibę wójta, w 1343 jako siedzibę rady miejskiej, a ostatecznie został udokumentowany jako ratusz w 1373 roku. W latach 20-tych XV wieku został powiększony, między innymi o kaplicę, którą konsekrowano w 1424 roku. Początkowo nosiła ona wezwanie Niepokalanego Poczęcia NMP, zmienione w XVI wieku na św. Marcina. W latach 1494-1585 w ratuszu, jako najbezpieczniejszym miejscu w mieście, składowano morawskie zemské desky, czyli księgi staroczeskiego prawa.
   Po okresie dobrobyty i rozbudowy w XV i XVI wieku, pierwsza połowa XVI stulecia przyniosła zniszczenia związane z wojną trzydziestoletnią. Podczas oblężenia Brna w 1645 roku ratusz został uszkodzony, a naprawy przeprowadzono dopiero w drugiej połowie XVII wieku.
W ich ramach przeprowadzono także pierwsze barokowe przekształcenia wnętrz, a następnie także zewnętrznych elewacji. Budynek Starego Ratusza służył swym pierwotnym celom aż do 1935 roku, kiedy to urzędy przeniesiono do większego Nowego Ratusza.

Architektura

   Ratusz wzniesiono na działce usytuowanej pomiędzy dwoma największymi rynkami miejskimi: Górnym i Dolnym. Pierwotnie był to jednopiętrowy kamienny dom z wieżą. Wejście do niego znajdowało się  przy dolnej sieni, która przylegała do wieży od strony południowej i z której był dostęp do przyziemia wieży. Górne pomieszczenie było dostępne z dziedzińca na którym znajdowały się zewnętrzne schody.
   W latach 20-tych XV wieku dostawiony został budynek z kaplicą Niepokalanego Poczęcia NMP. W trakcie kolejnych lat XV wieku i w XVI stuleciu ratusz powiększono o  kolejne dobudówki i nadbudowano drugą kondygnację. W okresie od 1587 do 1588 od strony dziedzińca utworzono renesansowe piętrowe krużganki.
   Pomiędzy 1510 a 1511 rokiem austriacki budowniczy i rzeźbiarz Antonín Pilgram umieścił w ratuszowej wieży wspaniały późnogotycki kamienny portal. Zwieńczony jest on pięcioma wysokimi sterczynami w które wpasowano figury, prawdopodobnie przedstawiające radnych miejskich, choć środkowa, kobieca postać zapewne pochodzi z XVII wieku. Ciekawostką jest przechylona środkowa sterczyna, według tradycji był to swoisty żart Pilgrama z powodu opóźnień w wypłacie wynagrodzenia.

Stan obecny

   Dziś pomieszczenia ratusza służą do celów biurowych, wystawienniczych i wydarzeń kulturalnych. Funkcjonuje w nich między innymi ekspozycja przybliżająca historię miasta i samego budynku, a wieża służy jako 63-metrowa platforma widokowa z panoramą na całe miasto. Ratusz otwarty jest od kwietnia do września codziennie w godzinach 09:30 – 18: 00, lecz ostatnie wejście odbywa się o godzinie 17.30.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa wikipedia.org, Stará radnice (Brno).