Historia
Pierwsza, zapewne jeszcze drewniana siedziba mieszkalno – obronna, pośrednio wzmiankowana była w Bošovicach w 1299 roku, w przydomku szlachcica o imieniu Petr. Później Bošovice odnotowano w 1365 roku, gdy znajdowały się w majątku dwóch różnych gałęzi możnego rodu z Kunštátu, z których każda chętnie nabywała majątki w południowej części Moraw, celem zakładania własnych winnic. Kolejna wzmianka o Bošovicach zapisana została w 1398 roku, ale ponownie bez bezpośredniej informacji o zamku lub dworze. W 1415 roku, gdy dobra bošovickie przeszły na Jana Kosa z Okrašovic, wspomniano jedynie o miejscowym wzgórzu.
Murowany zamek powstał nietypowo, w niespokojnych czasach wojen husyckich, prawdopodobnie po spaleniu wcześniejszej budowli, o czym świadczyłyby ślady spalenizny. Fundatorem nowego zamku był Jimram z Doubravic, który zdołał połączyć dwie części bošovickiego majątku. W 1437 roku Bošovice przeszły na własność Jana Zajíca z Valdeku. Dzierżył on zamek jeszcze w 1460 roku, prawdopodobnie za życia dokonując stopniowej wymiany drewnianych elementów budowli na murowane. Po 1480 roku prace nad rozbudową kontynuował Aleš z Polánky i jego synowie.
W XVI stuleciu ród Bošovskich znacznie się rozrósł, a właściciele często się zmieniali. Około 1560 roku zamek został przebudowany przez Kateřinę Buchlovską z Domamyslic w renesansową rezydencję. Pomimo wczesnonowożytnych modyfikacji musiała ona zachować cechy obronne, gdyż jeszcze na początku XVII wieku nazywana była zamkiem. Pod koniec XVII stulecia dokonano dalszych, tym razem barokowych przekształceń, w ramach których między innymi zasypano fosę i splantowano wały.
Architektura
Niewielki zamek został wzniesiony na planie nieregularnego czworoboku o trapezowatym kształcie wielkości około 31 x 26-30 metrów. W obwód fortyfikacji po stronie południowej wpisano dwa budynki mieszkalno – gospodarcze, być może wieżowego charakteru, oraz narożną, czworoboczną wieżę usytuowaną w narożniku północno – zachodnim.
Wieża o wymiarach 8,8 x 7,5 metrów była najstarszym murowanym elementem założenia, wzniesionym przez Jimrama z Doubravic w pierwszej połowie XV wieku. Na przełomie XV i XVI wieku została nabudowana o najwyższą, ceglaną kondygnację, która prawdopodobnie zastąpiła wcześniejsze drewniane lub szachulcowe piętro. W okresie tym sklepiono również piwnice i wstawiono bogato zdobione portale siodłowe (dwuramienne).
Obwarowania zamku początkowo składały się z umocnień drewniano – ziemnych, dopiero około 1480 roku zostały zastąpione wąskim ceglanym murem obronnym, który zamknął wspomniany trapezowaty obszar dziedzińca. Zewnętrzną strefę obrony stanowił rów i ziemny wał. Być może na przełomie XV i XVI stulecia dobudowany został zewnętrzny mur parchamu.
Stan obecny
W zachowanym do czasów współczesnych zamku, pomimo znaczących renesansowych i barokowych przekształceń, które doprowadziły do ujednolicenia bryły warowni, wciąż widoczna jest gotycka wieża z XV wieku. Wewnątrz zachowała się spora ilość późnośredniowiecznych detali architektonicznych, między innymi bogato zdobione portale i sklepienia. Jakiś czas temu rozpoczęto prace renowacyjne naz zamku, lecz niestety nie zostały one dokończone i zaczął on ponownie popadać w ruinę. Podobno od 2006 roku na zamku ponownie rozpoczęto organizowanie imprez kulturalnych.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Morava, t. I, red. Z.Fiala, Praha 1981.
Plaček M., Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Praha 1999.
Plaček M., Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha 2001.