Historia
Zamek najprawdopodobniej został założony w pierwszej połowie lub około połowy XIII wieku przez panów z Hradca, jako jedna z najstarszych murowanych siedzib rycerskich na ziemiach czeskich. Mógł stanowić ich pierwotną siedzibę rodową, powstać dla jednego z synów Jindřicha z Hradca, albo stanowić miejsce pobytów na czas polowań w okolicznych lasach. W źródłach pisanych został po raz pierwszy wspomniany w 1267 roku, kiedy to Vítek z Hradca podarował go zakonowi krzyżackiemu w trakcie wstąpienia do zakonu. Krzyżacy posiadali Vítkův Hrádek wraz z kościołem i majątkiem w pobliskim Blažejovie do początku drugiej połowy XV wieku. Ostatnia wzmianka o Blažejovie jako własności krzyżackiej odnotowana została w 1458 roku. O zamku nie wspomniano wówczas, przypuszczalnie dlatego że był już porzuconą ruiną.
Architektura
Nieduży zamek wzniesiono na terenie wzgórza, uformowanego przez naturę w cypel pomiędzy dwoma ciekami wodnymi. Od południa i południowego – wschodu opływał go potok Hamerski, natomiast od zachodu i częściowo północy mniejszy bezimienny strumień, spływający wąską doliną ze źródła na północy. Najbardziej strome, częściowo skaliste zbocza zabezpieczały zamek od południa, ale również od zachodu i północy były trudne do pokonania. Pozostawiało to jedyną możliwą drogę dojazdową od północnego – wschodu, gdzie cypel szyją łączył się płaskowyżem.
Ukształtowanie terenu nadało zamkowi plan zbliżony do trójkąta. Cypel wzgórza od reszty terenu oddzielono na północy i północnym – wschodzie zdwojonym przekopem i ziemnymi wałami. Główną linię obrony stanowił kamienny mur obwodowy o niedużej grubości, dochodzącej w przyziemiu do 1,1-1,3 metra. Jako że poprowadzono go w pewnym oddaleniu od krawędzi wzniesienia i stoków, można zakładać istnienie także zewnętrznego obwodu tworzącego parcham, niekoniecznie murowanego (o ile nie chodziło o zabezpieczenie się przed obsuwaniem skarp).
Główną i najpewniej jedyną murowaną budowlą mieszkalną zamku był prostokątny w planie budynek, umieszczony w czołowej części dziedzińca, przy murze frontowym wychodzącym na fosę i drogę dojazdową. Takie usytuowanie wskazywałoby na okazalszą konstrukcję, być może wieżowego charakteru, pełniącą rolę głównego zabezpieczenia bramy. Jego ściany wzniesiono w technice opus spicatum, czyli z kamieni ułożonych pod skosem, na przemian w przeciwnych kierunkach w każdej następnej warstwie. Pozostała zabudowa zamku prawdopodobnie była wyłącznie drewniana i przystawiona do wewnętrznych ścian muru obwodowego.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Przetrwały jedynie relikty fundamentowych i przyziemnych partii ścian budynku mieszkalnego (bez żadnych otworów okiennych lub wejściowych), fragmenty muru obwodowego w części frontowej oraz obwarowania ziemne. Widoczne na terenie dawnego dziedzińca dwa zagłębienia mogą być pozostałościami po poszukiwaniach skarbów. Pozostałości zamku są swobodnie dostępne po skręceniu z czerwonego szlaku turystycznego, który prowadzi przez dolinę potoku Hamerskiego z Malý Ratmírov do Jindřichův Hradec.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Durdík T., Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Praha 2009.
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Jižní Čechy, t. V, red. Z.Fiala, Praha 1986.
Záruba F., Počátky šlechtických hradů v Čechách, Plzeň 2025.