Historia
Osada Mrázova Lhota, późniejsza Bilantova Lhota, pojawiła się w źródłach pisanych w 1391 roku, kiedy to Jan z Mrázovej Lhoty podarował wieś swoim synom: Ratmirowi i Albertowi. Badania archeologiczne poświadczyły jednak funkcjonowanie zamku, czy też obronnego dworu już w drugiej połowie XIII wieku. W XV wieku wieś została własnością Přemilovskich z Přemilova, ale w XVI stuleciu opisywano ją jako opuszczoną. Kres funkcjonowania niewielkiego zamku prawdopodobnie miał związek z pożarem, który wydarzył się już pod koniec XIII wieku, co wskazywałoby, że późniejsze wzmianki pisemne nie odnosiły się do zamku, a jedynie do wsi. Co więcej zamek leżał bliżej sąsiedniej osady Dobrovítova Lhota i to z nią mógł być związany.
Architektura
Zamek wzniesiono na skalistym cyplu ponad rzeką Sazavą, płynącą zakolami po stronie północnej i wschodniej. Jego trzon chroniony był zarówno przez skalistą skarpę, jak i przez głęboką wewnętrzną oraz płytszą zewnętrzną fosę po stronie zachodniej. Wewnętrzna miała około 6 metrów głębokości i broniła dostępu do zamku górnego, podczas gdy zewnętrzna, o głębokości 3 metrów, chroniła rdzeń zamku wraz z podzamczem. Całość miała nieregularny kształt, dostosowany do formy wzgórza i była skromną siedzibę typową dla średniozamożnej szlachty
Zamek górny o średnicy około 20 metrów znajdował się na końcu cypla. Prawdopodobnie chroniony był obwarowaniami o lżejszej konstrukcji, rodzajem palisady lub częstokołu. Na jego terenie znajdowały się dwa budynki, z czego jeden, być może o wieżowym charakterze, stanowiący główną siedzibę mieszkalno-obronną. Mniej więcej pośrodku przedniej części rdzenia, nad fosą, mieścił się ponadto budynek konstrukcji zrębowej z glinianym tynkiem. Pomiędzy nimi mogła funkcjonować brama, poprzedzona długim drewnianym mostem nad rowem fosy.
Podzamcze z powodu ukształtowania terenu miało mocno wydłużoną w planie formę. Dziedziniec z zabudową znajdował się w szerszej części północnej, natomiast na południu teren między dwoma fosami stopniowo zwężał się, aż do formy wąskiego pasa ziemi, wystarczającego jedynie do przemieszczania obrońców. Brama wjazdowa na podzamcze prawdopodobnie znajdowała się w miejscu gdzie majdan zaczynał się zwężać, mniej więcej naprzeciwko bramy do zamku górnego.
Stan obecny
Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Teren na którym został zbudowany jest obecnie gęsto porośnięty lasem i nie prowadzą do niego żadne ścieżki. Znajduje się pomiędzy wsiami Bilantova Lhota na południowym-wschodzie i Dobrovítova Lhota na północnym-zachodzie. Na miejscu powinny być czytelne obwarowania ziemne w postaci wałów i rowów dawnych fos.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Anderle J., Brych V., Chotěbor P., Durdík T., Fišera Z., Procházka Z., Rykl M., Slavík J., Svoboda L., Úlovec J., Encyklopedie českých tvrzí, t. 1, Praha 1998.
Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku. Východní Čechy, t. VI, red. Z.Fiala, Praha 1989.
Záruba F., Počátky šlechtických hradů v Čechách, Plzeň 2025.