Beroun – miejskie mury obronne

Historia

   Miasto Beroun zostało założone na miejscu starszej osady, usytuowanej w pobliżu brodu na rzece Berounka, w drugiej połowie XIII wieku w okresie panowania króla Wacława II. Budowę obwarowań rozpoczęto na początku XIV wieku. Nie uchroniły one miasta w 1421 roku, kiedy to zostało ono zdobyte przez husytów. W XV i XVI wieku w związku z rozwojem broni prochowej fortyfikacje zostały zmodernizowane. Podobnie jak w większości innych ośrodków miejskich w XVIII i XIX wieku całkowicie utraciły znaczenie i zaczęły być rozbierane oraz zabudowywane domami.

Architektura

   Miejskie mury obronne otrzymały w planie kształt pięcioboku, zbliżony nieco do kwadratu z lekko załamaną kurtyną po stronie wschodniej. Z tej strony miasto zabezpieczała rzeka Berounka, natomiast od południa potok Litavka, który w południowo – wschodnim narożniku miasta wpadał do Berounki.
   Mur obronny miał od siedmiu do dziewięciu metrów wysokości i około dwóch metrów grubości. Wzmacniało go około 37 otwartych od wewnętrznej strony czworobocznych baszt, umieszczonych na całym obwodzie w dość regularnych odstępach. Główny obwód poprzedzono niższym zewnętrznym murem, który wydzielił szerokie na około 10 metrów międzymurze. Zewnętrzną strefę obrony stanowiła nawodniona fosa oraz ziemny wał.
  
Wjazd do miasta zapewniały dwie główne bramy: Praska po stronie wschodniej, wychodzącej na stronę rzeki i przeprawy, oraz Pilzneńska po przeciwnej, zachodniej stronie miasta. Obie składały się z wysokich czworobocznych wież z ostrołukowymi przejazdami bramnymi w przyziemiu. Ponadto funkcjonowały dwie mniejsze furty: południowa oraz północna zwana Świńską, którędy wypuszczano zwierzęta na pastwiska.

Stan obecny

   Do dnia dzisiejszego zachowały się obie wieże bramne: Praska prawie w oryginalnej formie i Pilzneńska, która została przebudowana w okresie nowożytnym. Ponadto widoczne są długie odcinki murów miejskich z basztami i częścią fosy. Od 1994 roku przeprowadzano stopniową renowację fortyfikacji, zwłaszcza południowej, wschodniej i prawie całej zachodniej część obwodu.

pokaż Bramę Praską na mapie

pokaż Bramę Pilzneńską na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Umělecné památky Čech, Moravy a Slezska, red. Poche E., t. I-IV, Praha 1977-1982.
Strona internetowa hrady.cz, Berou,n městské opevnění.
Strona internetowa stredovek.com, Beroun.