Benešov nad Ploučnicí – zamek

Historia

   Pierwsza wzmianka o Benešovie pochodzi z pierwszej połowy XIV wieku, natomiast informacje o dworze pojawiają się w 1479 roku. Należał on wówczas do Zygmunta z Vartenberga. Następnie majątek kupił Mikuláš Trčka z Lípy, który dokonał jego niewielkiej rozbudowy. W 1515 roku Benešov został nabyty przez możną rodzinę Salhausen z Miśni, która została przyjęta w grono czeskiej szlachty. W latach 1522 – 1524 Bedřich Salhausen wzniósł swą nową siedzibę, zwaną później Zamkiem Górnym. Rozbudowy o Zamek Dolny dokonał jego syn, Hanuš, w okresie 1540-1544. Po śmierci Bedřicha w 1562 roku połową miasta i Zamkiem Dolnym władał Hanuš, a drugą połową Benešova i Górnym Zamkiem Bedřich młodszy. Trzeci brat, Jáchym, nie otrzymał niczego przy podziale własności. W 1571 roku na zamku wybuchł pożar dokonując znacznych zniszczeń. Remont doprowadził do przebudowy zamku w renesansową rezydencję. Gdy w 1576 zmarł Hanuš, schedę po nim przejął jego syn Antonin, który wzniósł na Zamku Dolnym nowe skrzydło dla swego brata Wolfa. Na początku XVII wieku Zamek Dolny nabył powiernik Albrechta z Valdštejnu, hrabia Vilém Kinský z Vchynic. Został on zamordowany w 1634 roku, a jego majątek skonfiskowano i sprzedano cesarskiemu generałowi hrabiemu Janowi z Aldringen. Nowi właściciele rezydowali jednak w innych posiadłościach, a oba zamki w Benešovie służyły jedynie jako letnie rezydencje. Później znajdowały się tu mieszkania ich popleczników, głównie urzędników i pracowników leśnych. Dzięki temu kompleks budynków uniknął poważniejszych przekształceń.

Architektura

  Zamek Górny z początku XVI wieku składał się z prostokątnego, dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego, do którego od strony północno – zachodniej przystawiona była cylindryczna wieża. Była ona wraz z murem po stronie północnej, częścią starszych obwarowań miejskich. Po stronie południowo wschodniej do budynku przystawiono w 1540 roku ośmioboczną wieżyczkę z klatką schodową. Przed budynkiem, po stronie południowej wydzielono dziedziniec, który zamknięto murem od strony miasta i Zamku Dolnego. Drugi budynek wzniesiono po stronie wschodniej, także on posiadał wieżyczkę z klatką schodową od strony dziedzińca.
   Zamek Dolny to prostokątny budynek z osią na linii zachód-wschód. Komunikację pionową zapewniała w nim klatka schodowa, umieszczona częściowo w ryzalitowej wieży, przystawionej do południowej fasady. Po południowej stronie umieszczono tzw. Pałac Wolfa, najmniejszy budynek zamkowego kompleksu o kształcie litery “L”. Połączono go z głównym budynkiem Zamku Dolnego poprzez zadaszony korytarz, przymocowany do pierwszego piętra.

Stan obecny

   Zamek w Benešovie nad Ploučnicí to obecnie jeden z najznamienitszych przykładów renesansowej budowli na terenie Czech, jednak znaleźć można również wiele elementów późnogotyckich, z których najbardziej rzuca się w oczy wieża północno – zachodnia, pozostałość po pierwotnych obwarowaniach miejskich. Cały kompleks zamkowy, jako narodowy pomnik kultury, udostępniony jest do zwiedzania w sezonie turystycznym trwającym od 31 marca do 31 października. Poza tym okresem zamek jest dostępny dla wycieczek jedynie po wcześniejszym uzgodnieniu z administracją zabytku. Wewnątrz dla zwiedzających przygotowano wystawy mebli, porcelany, zbroi, obrazów, grafiki i innych przykładów rzemiosła artystycznego, przywołujące wyobrażenie o życiu drobnej szlachty w XVI i XVII wieku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Hrady zamky a tvrze v Cechach na Morave a ve Slezsku, red. Fiala Z., Severni Cechy t.III, Praha 1989.
Strona internetowa hrady.cz, zámek Benešov nad Ploučnicí.