Bělá pod Bezdězem – miejskie mury obronne

Historia

Królewskie miasto Bělá pod Bezdězem zostało założone w 1304 roku w dolinie potoku Bělá, jako iż funkcjonowanie osady pod pobliskim wzgórzem Bezděz, okazało się utrudnione z powodu braku dostępu do wody. Z tego powodu osada początkowo nazywana była Nový Bezděz. Przywilej lokacyjny wydał król Wacław II, dzięki któremu około 1337 roku miasto posiadało już obwarowania. Nie uchroniły one jednak mieszczan przed dwukrotnym zdobyciem w pierwszej połowie XV wieku. Bělá na przemian należała wówczas do zwolenników króla Zygmunta i husyckich Sierotek. Od XVII wieku, w związku z rozwojem broni palnej, obwarowania zaczęły tracić na znaczeniu. W XVIII i XIX zaczęły być rozbierane w celu pozyskania materiały budowlanego i udrożnienia ruchu.

Architektura

Miasto i jego obwód obronny usytuowane było na planie zbliżonym do wydłużonego owalu na linii wschód – zachód. Wschodni kraniec łączył się ze średniowiecznym dworem, przebudowanym następnie na renesansowy zamek. Obwarowania składały się z kamiennego muru, najprawdopodobniej wzmocnionego półokrągłymi basztami jedynie od strony zachodniej. Od tej najbardziej narażonej na ataki części, dodatkową ochronę zapewniał wał ziemny i szeroka, przeszło 20 metrowa fosa. Wjazd do miasta zapewniało pięć bram i jedna furta: Brama Czeska na południowym – zachodzie, Brama Dolna na południowym – wschodzie, Brama Niemiecka od strony północnej oraz brama zwana później Mazaná po stronie północno – wschodniej.  Na zachód od niej umieszczono mniejszą furtę wiodącą do rzeki. Od strony południowej jedynym wjazdem była Brama Zedraná. Bramy umieszczono w czworobocznych wieżach z ostrołukowymi przejazdami zabezpieczanymi wrotami i broną. Zachodnia Brama Czeska posiada mury grubości 2,3 metra i 13 metrów wysokości, choć prawdopodobnie jej pierwotna wysokość była nieco większa. Posiadała dodatkowo niewielkie przedbramię z początku XVI wieku i most zwodzony.

Stan obecny

Po dzień dzisiejszy relikty obwarowań zachowały się z trzech stron miasta: od zachodu, północy i na południowym zachodzie, z czego w najlepszym stanie widoczne są fragmenty po stronie zachodniej, gdzie znajduje się Brama Czeska wraz z przyległym murem. Obecnie w bramie znajduje się sklep z pamiątkami i jednocześnie niewielki punkt widokowy. Czynna jest od wtorku do niedzieli w godzinach 11:00-17: 00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa pamatkovykatalog.cz.
Strona internetowa hrady.cz, Česká brána.