St Donats – zamek

Historia

    Pierwszy drewniano – ziemny zamek w St Donats został wzniesiony w XI wieku w trakcie normańskiej penetracji ziem południowej Walii. Najstarsze murowane obiekty (donżon) zaczęto budować pod koniec XII wieku z inicjatywy rodu de Hawey. Pod koniec XIII wieku zamek przeszedł na własność przybyłej ze Szwajcarii rodziny Stradlingów, poprzez małżeństwo Sir Petera Stradlinga z Joan de Hawey. Sir Peter, jego żona, a później jej drugi mąż John de Pembridge, powiększyli zamek na przełomie XIII i XIV wieku, obwarowując przedzamcze i powiększając donżon oraz bramę zamku górnego.
   Pod koniec XIV wieku Edward Stradling był dwukrotnie szeryfem w Glamorgan, a jego żona Gwenllian Berkerolles odziedziczyła zamek Coity. Ich wnuk, Edward, ożenił się z córką wuja Henryka VI, kardynała Beauforta  i został w 1423 roku szambelanem południowej Walii. W 1449 roku jego syn Henryk został schwytany przez pirata Colyna Dolphyna podczas rejsu z Somerset do Walii i musiał zostać wykupiony. W XVI wieku kolejny Edward Stradling założył w St Donats bibliotekę, która podobno była uznawana za najlepszą w Walii.
    Podczas angielskiej wojny domowej Stradlingowie poparli Karola I i z tego powodu, po jej zakończeniu rodzina straciła na znaczeniu. Zachowali jednak zamek w St Donats, aż do śmierci Sir Tomasza Stradlinga, który zginął w pojedynku we Francji w 1738 roku. Majątek odziedziczył jego przyjaciel Sir John Tyrwhitt, z którym podobno Tomasz zawarł pakt, w którym każdy obiecał drugiemu swoje dziedzictwo w razie jego śmierci.
    Pod rządami rodziny Tyrwhittów zamek wszedł w okres długiego upadku i stopniowo popadał w ruinę. Częściową renowację rozpoczął dopiero po stu latach John Whitlock Nicholl Carne, który kupił zamek w 1862 roku. Niestety naprawy te nie miały wiele wspólnego z historycznym wyglądem zamku. Kolejny etap rekonstrukcji przypadł na lata 1901 – 1909, kiedy to nowy właściciel, Morgan Williams, dokonał rozległej i staranniejszej renowacji, zatrudniając znanych architektów Jerzego Fredericka Bodleya i Tomasza Garnera. W 1925 roku zamek kupił milioner William Randolph Hearst, który przeprowadził kolejną jego przebudowę, upodabniającą warownię do mieszkalnej rezydencji. Dokonał on wielu zmian, przekształcając pierwotne fragmenty zamku oraz kupując średniowieczne elementy architektoniczne w Wielkiej Brytanii i Francji i instalując je w St Donats np. malowany, drewniany strop z kościoła w Bostonie, czy przeniesiony strop z refektarza klasztoru Bradenstoke z początku XIV wieku.

Architektura

    Zamek został wzniesiony na cyplu wzgórza ze stromymi skałami po stronie zachodniej i północno – zachodniej. Najbardziej dostępna wschodnia strona została zabezpieczona suchą fosą. W XII i XIII wieku mur obronny otaczał wielokątny dziedziniec o średnicy około 40 metrów do którego prowadziła wieża bramna. Główną budowlą był prostokątny w planie donżon, dziś zwany Wieżą Mansella (Mansell Tower). Na początku XIV stulecia wzniesiono mur obronny przedzamcza z wieżą bramną oraz Wieżą Północną (North Tower). Prawdopodobnie rozbudowie uległy wówczas fragmenty zamku górnego z donżonem na czele. W XV wieku powiększeniu uległa powierzchnia mieszkalna zamku w wyniku budowy na zamku górnym skrzydła północno – wschodniego i południowo – wschodniego, Wieży Gibbeta (Gibbet Tower) oraz budynku sali Stradlinga (Stradling Hall). Na początku XVI wieku powstało skrzydło zachodnie i komnaty skrzydła północnego.

Stan obecny

    Zamek zachował się do czasów współczesnych, jednak jego wygląd jest efektem licznych przekształceń, niestety także nowożytnych. Przejawiają się one między innymi w nowych, dużych otworach okiennych oraz we współczesnych budynkach postawionych na terenie zamku, takich jak np. budynek jadalni (Dining Hall), czy Bradenstoke Hall, wzniesiona po to by umieścić w nim średniowieczną więźbę dachową, przeniesioną na początku XX wieku z klasztoru Bradenstoke. Obecnie właścicielem zamku jest prywatna uczelnia Atlantic College, jednak jego zwiedzanie jest możliwe w określonych dniach i porach.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego