Rhuddlan – kościół św Marii

Historia

   Pierwszy kościół w Rhuddlan został zbudowany około 1080 roku. W 1301 roku musiano wybudować nową świątynię, jako iż starsza została rozebrana, by zrobić miejsce dla wznoszonego wówczas zamku. W drugiej połowie XV wieku kościół został powiększony o drugą nawę, a około 1500 roku o wieżę po jej zachodniej stronie. Rozbudowa prawdopodobnie nastąpiła w następstwie szkód wyrządzonych budowli podczas walijskiego buntu Owaina Glyndŵra, na początku XV stulecia. W XIX wieku budowla parokrotne przeszła wiktoriańskie renowacje w trakcie której zunifikowano wygląd nawy i prezbiterium. Nawa i prezbiterium XIV-wieczne zaczęły wówczas pełnić rolę nawy bocznej, a nawa XV-wieczna przejęła funkcje nawy głównej i prezbiterium. W 1820 roku po północnej stronie kościoła dobudowano mauzoleum Bodrhyddana.

Architektura

   Kościół powstał jako salowa budowla na planie prostokąta. Sądząc po zachowanej wewnątrz piscinie, prezbiterium zostało dodane nieco później, lecz jeszcze w XIV wieku, posiadało zbliżoną, lecz nie identyczną szerokość jak nawa i kończyło się na wschodzie ścianą prostą. W drugiej połowie XV wieku, po północnej stronie, dobudowana została nowa nawa w stylu angielskiego gotyku wertykalnego  i przyległa do niej od zachodu czworoboczna wieża o tej samej szerokości.  Obie części kościoła posiadały jednakową długość tworząc w planie mocno wydłużony prostokąt, choć regularność układu zaburzać mogło pierwotnie nieco węższe prezbiterium. Zewnętrzne elewacje wzmocniono nieregularnie rozmieszczonymi przyporami, między innymi dwoma w narożniku południowo – zachodnim i dwoma przy wieży (jedną niską i jedną wysoką, uskokową sięgającą powyżej okien górnego piętra). Wewnątrz nawa północna otwarta została ku południowi sześcioma arkadami, a wejście prowadziło od południa, poprzez XV-wieczną kruchtę.

Stan obecny

   Kościół został mocno przekształcony w XIX wieku, zwłaszcza jego oryginalne detale architektoniczne uległy wymianie. Jedynie w północnej ścianie nawy zachowały się późnośredniowieczne okna z przełomu XV i XVI wieku, zaś w ścianie południowej przeniesiony portal wejściowy. Od strony południowej znajduje się także XV-wieczna kruchta, przebudowana jednak w XIX wieku. Całkowicie nowożytnymi dodatkami są zakrystia przy wieży po stronie północno – zachodniej i kaplica (mauzoleum) po stronie północno – wschodniej. Mocono przemurowane zostały ściany XIV-wiecznego prezbiterium, którego mury zunifikowano z nawą południową i północną.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of North Wales, Malvern 1993.

Strona internetowa cpat.demon.co.uk, Church of St Mary, Rhuddlan.