Newport – dolmen Carreg Coetan

Historia

   Grobowiec Carreg Coetan został wzniesiony w okresie neolitu około 3500 roku p.n.e., czyli w dość późnym okresie funkcjonowania megalitycznych grobowców na obszarze dzisiejszej Walii. Grobowce komorowe były budowane i wykorzystywane przez lokalne społeczności rolnicze. Stopniowe przechodzenie społeczeństwa ze zbieractwa i myślistwa do bardziej osiadłego życia rolniczego zapewne wpłynęło na rozwój poczucia terytorializmu i praw do dziedziczenia, a co za tym idzie chęci oddania hołdu przodkom. Widocznym przejawem tej aspiracji mogły być monumentalne grobowce, służące również do przeprowadzania ceremonii religijnych w ich pobliżu. Użytkowane przez wiele stuleci, możliwe iż były grobowcami rodowymi lub przynależnymi do konkretnych szczepów.

Architektura

   Pozostałości komory grobowej składają się z czterech kamieni podtrzymujących górny kamień o długości 2,8 metra, który spełniał oryginalnie rolę stropu. Kamienie nie zostały poddane obróbce narzędziami, a jedynie starannie dobrane pod względem kształtu i wielkości. Wejście prawdopodobnie znajdowało się w szczelinie po stronie zachodniej lub południowo – wschodniej.
   Pierwotnie cała komora grobowa umieszczona była pod ziemnym lub kamienno – ziemnym kopcem (cairn). Wykopaliska z 1979 i 1980 roku ujawniły, że był on okrągły, posiadał średnicę około 11 metrów i ogrodzony był na krawędziach większymi głazami. Zachował się tylko jeden niewielki odcinek kopca, pod którym znajdowała się neolityczna ceramika. Garnki prawdopodobnie służyły jako urny kremacyjne, ponieważ wokół leżały spore ilości węgla drzewnego i kawałki skremowanych kości dorosłych ludzi. Leżały one na powierzchni starannie ułożonej z małych kawałków kamiennych płyt. Również poza komorą grobową znaleziono znaczną ilość innej neolitycznej ceramiki, fragmenty siekiery, noży krzemiennych i skrobaków oraz kilka dołów o nieznanym przeznaczeniu, być może pełniących funkcje ceremonialno-religijne. Wypełnione były węglem drzewnym, a w jednym znajdował się kamienny toporek.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Castleden R., Neolithic Britain: New Stone Age sites of England, Scotland and Wales, London 1992.
Hilling J., Cilgerran Castle, St Dogmaels Abbey, Pentre Ifan Burial Chamber, Carreg Coetan Burial Chamber, Cardiff 2000.

Strona internetowa stone-circles.org.uk, Carreg Coetan Arthur Neolithic Chambered Tomb / Dolmen.