Morgraig – zamek

Historia

   Zamek Morgraig został zbudowany między 1243 a 1267 rokiem przez Anglo-Normańskich możnowładców z rodu de Clare z Glamorgan lub walijskich lordów Senghennydd. Stosunki między tymi rodami były pokojowe do czasu drugiej wojny baronów z lat 1264-1267, która była wojną domową w Anglii pomiędzy możnymi pod przywództwem Szymona de Montfort a zwolennikami króla Henryka III. Początkowo de Clare i lord Senghenydd byli sprzymierzeńcami, ale w roku 1266, po tym, jak lord Senghenydd i walijski władca Llywelyn ap Gruffudd związali się z Szymonem de Montfort, Gilbert de Clare uwięził Lorda Senghenydd. W 1257 roku ród de Clare stracił czasowo panowanie nad ziemiami w pobliżu zamku Morgraig, kiedy Llywelyn ap Gruffudd zniszczył ich zamek w Llangynwyd. Senghennydd byłby wówczas w stanie zdobyć kamień potrzebny do budowy zamku. Był to tak zwany kamień Sutton pozyskiwany z jedynego kamieniołomu w pobliżu Ogmore by Sea. Gilbert de Clare odpowiedział, rozpoczynając budowę większego zamku Caerphilly w 1268 roku. Niedokończony zamek Morgraig mógł zostać porzucony w tym momencie, czy to przez będącego w odwrocie Senghennydda, czy to przez Gilberta de Clare, ponieważ nie miał on już dla niego strategicznego znaczenia, a większość zasobów była wykorzystywana  przy budowie zamku Caerphilly.

Architektura

   Zamek planowany był jako budowla na planie sześciokąta o średnicy dziedzińca około 38-42 metry. Obwód murów obronnych wzmacniało pięć baszt, w tym cztery na planie wydłużonej podkowy i jedna czworoboczna. Ta ostatnia być może miała mieć formę donżonu. W jednej z baszt odkryto ślady spiralnej klatki schodowej.
   Plan zamku nie pozwala jednoznacznie określić budowniczego. System narożnych baszt flankujących, silnie wysuniętych poza obwód murów obronnych jest XIII-wieczną nowością wiązaną z Anglo-Normanami, natomiast bardzo prosta, archaiczna brama zamkowa oraz forma podkowiasta baszt sugeruje raczej walijskich budowniczych. Ktokolwiek rozpoczął wznoszenie zamku, najprawdopodobniej nigdy go nie ukończył, jako że na terenie warowni nie odnaleziono materiałów budowlanych z dachów ani wewnętrznych budynków. Nie zdążono również przekopać suchej fosy.

Stan obecny

   Zamek nie zachował się do czasów współczesnych. Widoczne są jedynie gęsto zarośnięte partie fundamentowe i przyziemne, odkryte w trakcie prac archeologicznych w 1903 roku. Wstęp na ich teren jest ogólnodostępny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Davis P.R., Castles of the Welsh Princes, Talybont 2011.

Strona internetowa castlewales.com, Castell Morgraig.
Strona internetowa wikipedia.org, Morgraig Castle.