Llantwit Major – kościół św Illtyda

Historia

    Początki kościoła w Llantwit Major podobno sięgają 395 roku kiedy miało powstać tu kolegium kapłanów zwane Cor Tewdws. Około 446 zostało ono najechane i spalone przez irlandzkich piratów. W VI wieku w Llantwit osiedlił się święty Illtyd (Illtud), w  trakcie swej podróży przez zachodnie i południowe wybrzeże Walii. Założył on lub reaktywował szkołę i kościół, które obecnie uznaje się za najstarsze centrum nauczania w Brytanii. Stąd jego kapłani zakładali w jego imieniu świątynie na terenie całej południowej Walii i Anglii. Zgodnie z tradycją w kolegium studiowało wielu celtyckich świętych, w tym św. Dawid, św. Samson, św. Paweł Aurelian, św. Tudwal, św. Baglan i król Maelgwn Gwynedd. Podobno szkoła miała siedem sal i ponad 2000 studentów. Z pewniejszych informacji wiadomo, iż w 987 roku na Llantwit napadli Duńczycy. Szkoła funkcjonowała jednak dalej, aż do normańskiego najazdu w XI wieku. Tereny te zajął Robert Fitzhamon, a drewniane kolegium i kościół zostały zniszczone podczas podboju. Ostatecznie około 1100 roku Normanowie odbudowali kościół parafialny na ruinach starego kolegium, ale szkoła straciła na znaczeniu i wielkości. W XIII wieku kościół przeszedł gruntowną rozbudowę: dodano wieżę i drugi budynek po wschodniej stronie, który wykorzystywany był przez wspólnotę klasztorną. Kolejne rozbudowy przeprowadzono na początku XV stulecia z inicjatywy Hugh Raglana, który między innymi wzniósł po zachodniej stronie kaplicę rodową.
    W XVI wieku podczas reformacji, wspólnota klasztorna została rozwiązana, a wschodnia kaplica została przejęta przez kościół parafialny. Średniowieczny folwark klasztorny popadł w ruinę, a wiele malowideł ściennych i posągów zostało zniszczonych. Kaplica zachodnia przestała być użytkowana i służyła odtąd głównie jako skarbiec lub magazyn, a ostatecznie popadła w ruinę i została odbudowana dopiero w 2013 roku. Pozostałe części kościoła były poddawane renowacjom w XX wieku.

Architektura

   Pierwotny kościół parafialny z początku XII wieku składał się jedynie z prostokątnej nawy o długości 12 metrów (dzisiejsza tzw. Zachodnia Kaplica) z dobudowaną w XV wieku zakrystią od strony północno – zachodniej i kruchtą od strony południowej z XIII stulecia. W XIII wieku uległ rozbudowie przez dodanie wieży od wschodniej strony, do której z kolei przyłączono, także od wschodu, kolejną nawę i prezbiterium, wykorzystywane jako kościół klasztorny. Około 1400 roku wschodni kościół został rozbudowany o nawy boczne, a dach nawy głównej i wieża zostały podniesione do aktualnej wysokości. Kościół został również wyposażony w nowy dach, wykonany z irlandzkiego dębu bagnistego i udekorowany wieloma malowidłami ściennymi i rzeźbami. Ufundowano także nową kaplicę, zwaną Galilejską, od strony zachodniej kościoła.

Stan obecny

    Kościół św Illtyda jest jednym z najstarszych i najbardziej znanych kościołów parafialnych w Walii. Jest to budynek o wyjątkowym znaczeniu zarówno ze względu na swoją historię jak i stan zachowania architektury. Na terenie kościoła znajduje się również unikatowa kolekcja rzeźbionych kamieni, nagrobków i krzyży celtyckich z IX-X wieku.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego