Llanelltyd – opactwo Cymer

Historia

    Cysterskie opactwo Cymer w Llanelltyd zostało założone w latach 1198-1199 pod patronatem Maredudda ap Cynana ab Owain Gwynedd, władcy Merioneth i jego brata, Gruffudda ap Cynana, księcia północnej Walii. Podobnie jak inne konwenty cysterskie w Walii, w Cymer hodowano owce i konie, dostarczając je na dwór Llywelyna ap Iorwertha. W 1209 roku przekazał on opactwu prawa górnicze, jednak pomimo tego konwent nie prosperował dobrze, brakowało mu gruntów ornych i miał ograniczone prawa do połowów rybnych.
    Cymer było bazą dla oddziałów księcia Llywelyna ap Gruffudda w 1275 i 1279 roku. W roku 1283 król Edward I zajął opactwo, a rok później udzielił mu odszkodowania w wysokości 80 funtów za szkody wyrządzone w ostatnich wojnach. Do 1388 roku ubogi klasztor był domem dla nie więcej niż pięciu mnichów i wydaje się, że nastąpił wyraźny spadek w standardach religijnych. Konwent został rozwiązany w czasie reformacji w XVI wieku.

Architektura

    Klasztor został wzniesiony nad brzegiem rzeki Mawddach, tuż przy ujściu rzeki Wnion do Mawddach Cymer. Kościół klasztorny był bazylikową, trójnawową budowlą na planie wydłużonego prostokąta, bez wydzielonego zewnętrznie prezbiterium, zakończonego od wschodu prostą ścianą. Prawdopodobnie pierwotny projekt kościoła nigdy nie został ukończony; nie zrealizowano transeptu północnego i południowego, a prezbiterium miało znajdować się bardziej na wschód. Od strony zachodniej od XIV wieku wznosiła się wieża, zarzucono natomiast budowę typowej dla cysterskich kościołów środkowej wieży. Do wschodniej części południowej nawy przylegał kwadratowy wirydarz otoczony krużgankami i klasztorną zabudową. Po zachodniej stronie, nieco na uboczu, znajdował się dom opata i budynek gospodarczy.

Stan obecny

    Do dnia dzisiejszego zachowały się fragmenty kościoła wraz z dolną częścią zachodniej wieży, fragmentami ścian nawy i prezbiterium oraz filarami międzynawowymi. Z klasztornej zabudowy i krużganków pozostały jedynie fundamenty. Dom opata i zachodni budynek gospodarczy mimo iż przetrwały, to jednak zostały gruntownie przebudowane. Klasztor obecnie jest pod opieką agendy rządowej Cadw i udostępniony do zwiedzania od 1 kwietnia do 31 października, codziennie od godziny 10.00 do 17.00.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego