Llandovery – zamek

Historia

   Pierwszy drewniano – ziemny zamek w Llandovery, typu motte and bailey, został wzniesiony około 1116 roku przez normańskiego rycerza Richarda Fitz Pons, w centrum biegu ważnych szlaków łączących Dyfed z Powys. W następnych latach był wielokrotnie zdobywany przez walijskich książąt Deheubarth. W latach 1160-1162 został odbudowany przez króla Henryka II po zniszczeniach z 1158 roku, lecz w 1210 roku jego właścicielem został Walijczyk Rhys Grug, dzięki porozumieniu z królem Janem. Niedługo później Jan zwrócił się przeciwko Rhysowi i w 1213 roku zaczął wspierać roszczenia Rhysa Leauanca do Dinefwr i Llandovery. Trzy lata później w trakcie podziału dóbr po zmarłym władcy Deheubarth, Rhysie ap Gruffydd, zamek uzyskał niejaki Maelgwn, lecz już w 1227 roku był on ponownie we władzy Rhysa Gruga. Dopiero w 1277 roku w trakcie wojny Edwarda I z Walią przeszedł na własność Anglików, z krótkim wyjątkiem kilku miesięcy w 1282 roku, kiedy Llandovery przejął Llywelyn Ostatni.
   Po pokonaniu Walijczyków w latach 80-tych XIII wieku, z
amek został
nadany przez króla Edwarda I Janowi Giffard, pierwszemu baronowi Giffard, który prawdopodobnie przebudował go na obiekt murowany. W 1299 roku  zamek przeszedł w ręce rodziny Audley z Helleigh, a następnie do rodu Touchet w XIV wieku. W 1403 roku został oblężony podczas walijskiego buntu Owaina Glyndŵra. Wtedy to w obecności króla Henryka IV na zamku został stracony sympatyk Glyndŵra o nazwisku Llewelyn ap Gruffudd Fychan, który celowo zmylił marsz angielskich oddziałów. W 1532 roku zamek został spalony w trakcie buntu Hywela ap Rhysa i od tamtego czasu pozostawiony w ruinie.

Architektura

   Zamek wzniesiony został na wzgórzu o wysokości około 13 metrów, na zachodnim brzegu rzeki Bran, pośród jej licznych dopływów i nieco na północ od ujścia do rzeki Tywi. Od końca XIII wieku składał się z obwodu murów obronnych wzmocnionych od zachodu masywną półokrągłą wieżą o średnicy 10,5 metra. W dolnej, usytuowanej na pochyłości stoku części, posiadała ona typowy dla anglo-normańskich donżonów ukośny cokół. Dolna kondygnacja, zaopatrzona jedynie w otwór strzelecki pełniła rolę magazynowo – obronną, zaś zaopatrzone w latrynę pierwsze piętro być może było już mieszkalne. Nie ma pewności czy połączony z wieżą obwód murów stanowił zadaszoną budowlę, czy też znajdował się tam miniaturowy dziedziniec. Po stronie północnej w długości obwodu znajdowała się mała, półkolista od strony zewnętrznej wieża, ale z wnętrzem czworobocznym. W jej środku znajdowała się studnia. Na wschód od wzniesienia znajdowało się półkoliste w planie podzamcze, prawdopodobnie wypełnione drewnianą lub szachulcową zabudową gospodarczą.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych przetrwała duża część półokrągłej wieży oraz położony obok, po stronie północnej fragment muru obronnego z mniejszą wieżą półkolistą o czworobocznym wnętrzu. Wstęp na teren zamku jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kenyon J., The medieval castles of Wales, Cardiff 2010.
Salter M., The castles of South-West Wales, Malvern 1996.

Strona internetowa castlewales.com, Llandovery Castle.