Historia
Zamek, a właściwie ufortyfikowany dwór, został wzniesiony w XII wieku, jako siedziba biskupów St Davids. Był między innymi domem Giraldusa Cambrensisa, walijskiego mnicha, kronikarza, lingwisty i pisarza, który pełnił w latach 1175-1203 funkcję archidiakona Brecon. Opisał on Llanddew jako „małą rezydencją, dobrze dostosowaną do zajęć literackich i kontemplacji wieczności”. Dwór został znacznie rozbudowany w pierwszej połowie XIV wieku przez biskupa Gowera. Opuszczono go w XVI wieku, na skutek zmian spowodowanych reformacją, przez co w ciągu kilkudziesięciu lat popadł w ruinę.
Architektura
Dwór został wzniesiony na płaskim terenie, po północno – wschodniej stronie kościoła i na wschód od odległej o paręset metrów rzeki Honddu. Założony był na planie nieregularnego czworoboku o długości 90 metrów z północy na południe i 85 metrów ze wschodu na zachód. Całość najprawdopodobniej zabezpieczał rów fosy i przynajmniej jedna drobna, półokrągła wieża po stronie zachodniej. Od południa umieszczono portal bramny, fazowany, ostrołuczny, z okapnikiem w postaci ostrołucznego wałka osadzonego na konsolach.
Głównym elementem zabudowy mieszkalnej dworu był usytuowany w północnej części założenia dom, wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach około 18 x 12 metrów i grubości ścian wynoszącej 1,2 metra. Mieścił on sklepioną dolną kondygnację wielkości 15 x 7 metra, zapewne o przeznaczeniu gospodarczym (spiżarnia, magazyn). Znajdowała się w nim podstawa dla umieszczonego wyżej paleniska, które musiało ogrzewać komnatę mieszkalno – reprezentacyjną (aula). W murach budynku pozostawiono liczne otwory maczulcowe po używanych w trakcie prac budowlanych rusztowaniach. W ścianie północnej i zachodniej znajdowały się duże okna ostrołuczne, a od południa mniejsze lancetowate.
W linii muru obwodowego, w zachodniej części założenia, wstawiono zamkniętą odcinkowo szeroką wnękę, mieszczącą we wnętrzu studnię. Została ona podzielona w ten sposób, że jedna połowa służyła do zaopatrywania mieszkańców osady, a druga była przeznaczona do użytku w obrębie dziedzińca dworu.
Stan obecny
Pozostałości dworu składają się z dwóch narożnych fragmentów ścian głównego budynku, pozostałości półokrągłej wieży po stronie zachodniej oraz fosy wzdłuż północno – wschodniej strony. Mury przetrwały do maksymalnej wysokości 2,5 metra. Na końcu południowo – wschodniej ściany znajduje się ostrołukowy portal, widać także relikty dużego ostrołukowego okna i wnękę na studnię biskupa Gowera, pochodzącą podobno z 1340 roku.
powrót do indeksu alfabetycznego
bibliografia:
Haslam R., The buildings of Wales. Powys (Montgomeryshire, Radnorshire, Breconshire), London 1979.
Salter M., The castles of Mid Wales, Malvern 2001.