Llanaber – kościół św Marii i Bodfana

Historia

   Kościół św. Marii i Bodfana został zbudowany w XIII wieku na miejscu wcześniejszej celtyckiej świątyni. Dobroczyńcą kościoła był Hywel ap Meredydd ap Cynan, lord Ardudwy, krewny walijskiego księcia i wodza Llywelyna Wielkiego i prawnuk króla Owaina Gwynedd. Budowla została gruntownie odrestaurowana w latach 1858-1860. Prace obejmowały całkowitą przebudowę fasady zachodniej i usunięcie północnej kaplicy. W tym czasie dodano też zakrystię zbudowaną na miejscu kaplicy i kruchtę.

Architektura

   Kościół usytuowano na stoku opadającym łagodnie ku morzu po stronie zachodniej. Otrzymał on okazałą i rzadko spotykaną pośród walijskich świątyń parafialnych formę trójnawowej bazyliki z bardzo długim prezbiterium na planie prostokąta po stronie wschodniej. Z powodu formy terenu prezbiterium dostawiono nieco niesymetrycznie i wyżej niż korpus, musiało być więc dostępne za pomocą kilku stopni. Od nawy głównej oddzieliła je także późnoromańska arkada tęczy o lekko zarysowanym ostrołuku i kapitelach zdobionych dekoracją roślinną. Wewnątrz korpusu przestrzeń charakteryzowała się bardzo szeroką nawą główną w porównaniu do dużo węższych naw bocznych. Każdą z naw bocznych oddzieliło od nawy głównej pięć już ostrołucznych, profilowanych arkad wczesnogotyckich. Oświetlenie kościoła w przeważającej części zapewniały nieduże lancetowate okna, które jedynie w części prezbiterialnej były nieco wyższe. Wyjątkiem było także dwudzielne południowe okno w prezbiterium. Wejście do nawy umieszczono w zachodniej części ściany południowej w romańskim portalu utworzonym z piaskowca. W XVI wieku od strony północnej do prezbiterium przystawiono niedużą kaplicę.

Stan obecny

   Kościół w Llanaber uchodzi dziś za najlepiej zachowaną XIII-wieczną budowlę sakralną na terenie północnej Walii. Modyfikacje nowożytne ograniczyły się do przekształcenia północnej kaplicy na zakrystię, dostawienia południowej kruchty i dwóch przypór przy fasadzie zachodniej. Drewniany strop zarówno w nawie jak i w prezbiterium, pochodzi z XV/XVI wieku. W północno-zachodnim rogu kościoła znajduje się para wczesnośredniowiecznych kamieni z wyrytymi napisami, być może pochodzącymi z V lub VI wieku. Wewnątrz zobaczyć także można XIV-wieczną chrzcielnicę.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of North Wales, Malvern 1993.

Wooding J., Yates N., A Guide to the churches and chapels of Wales, Cardiff 2011.
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Parish Church of Saint Mary and Saint Bodfan. A Grade I Listed Building in Barmouth (Bermo), Gwynedd.