Haverfordwest – klasztor

Historia

   Klasztor augustianów został ufundowany około 1200 roku przez Roberta FitzRicharda, na obrzeżach ważnego miasta handlowego Haverfordwest. Do XVI wieku konwent rozkwitał i był rozbudowywany, szczęśliwie unikał też większych wstrząsów. Jego koniec nastąpił w 1536 roku; klasztor rozwiązano, a teren przeszedł na własność prywatną. Jednym z właścicieli był Sir John Perot, który pogłębił ruinę budowli, używając kamienia z klasztoru do naprawy swego domu. Następnie tereny opactwa pozostawały w dużej mierze niewykorzystywane i zaniedbane, aż do 1982 roku, kiedy przekazano je pod opiekę państwową i przeprowadzono intensywne prace wykopaliskowe i konserwatorskie.

Architektura

   Głównym elementem założenia był XIII-wieczny kościół klasztorny, wzniesiony na planie krzyża, z XV-wieczną wieżą wzniesioną ponad nawą tuż przed przecięciem z ramionami transeptu. Była to budowla jednonawowa, choć w okresie późnego średniowiecza mogła zostać dobudowana nawa północna. Nawa główna miała czterdzieści pięć metrów długości i była oddzielona od prezbiterium przez lektorium. Nietypowo główne wejście do  kościoła znajdowało się po północnej stronie, z powodu pochyłości terenu na zachodzie i rzeki na wschodzie.
   Na południe od kościoła znajdowały się budynki klasztorne, rozmieszczone z trzech stron wirydarza otoczonego krużgankami. Z południowym ramieniem transeptu stykała się wąska zakrystia, dalej na południe znajdował się prostokątny budynek kapitularza, do którego prowadził wspaniały, rzeźbiony portal. W XV wieku kapitularz został przebudowany, zwieńczono go wtedy sklepieniem. W dalszej kolejności najprawdopodobniej znajdowało się dormitorium (sypialnia) i mały budynek z latrynami. Pozostałości prostokątnego budynku, znajdującego się w pewnym oddaleniu na południu, mogą być reliktami infirmerii. Południowe skrzydło przy wirydarzu stanowił refektarz, miejsce spożywania posiłków przez mnichów. Wejście do niego znajdowało się po zachodniej stronie, gdzie znajdował się także długi kamienny zbiornik, w którym mnisi mogli myć ręce. Na południe od refektarza znajdowały się budynki gospodarcze, zapewne kuchnia i spiżarnia. Istniało także skrzydło zachodnie o nieznanym dziś przeznaczeniu, a po wschodniej stronie rozciągały się rozległe ogrody klasztorne.

Stan obecny

   Do dnia dzisiejszego zachowała się część południowo-wschodniego narożnika nawy i fragmenty ramion transeptu kościoła, obie prawie do wysokości dachów oraz niewielki fragment skrzydła zachodniego klasztoru. Z pozostałych elementów konwentu widoczne są jedynie partie fundamentowe. Ruiny udostępnione są do zwiedzania.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa ancientmonuments.uk, Haverfordwest Priory.
Strona internetowa coflein.gov.uk, Haverfordwest Priory, Priory of St Mary and St Thomas the Martyr.