Gresford – kościół Wszystkich Świętych

Historia

    Początki kościoła Wszystkich Świętych w Gresford sięgają XIII wieku, jednak jego pierwotna sylwetka została całkowicie zmieniona w XIV wieku, a zwłaszcza w trakcie późnośredniowiecznej przebudowy z XV stulecia. Przypuszcza się iż tak duży i wyszukany kościół powstał w małej wsi z powodu ruchu pielgrzymkowego do nieznanej już relikwii. Innym wytłumaczeniem może być wsparcie Tomasza Stanleya, earla Derby, ojczyma króla Henryka VII. Wiadomo że ufundował on wielkie okno we wschodniej części budowli.
    Brat Tomasza Stanleya, Sir William Stanley dzięki interwencji w bitwie pod Bosworth doprowadził do zwycięstwa Henryka Tudora i dał mu tron ​​jako Henrykowi VII. Później jednak William Stanley poparł sprawę Perkina Warbecka, który twierdził, że jest jednym z synów prawowitego króla Edwarda IV i z tego powodu został stracony. Istnieje tradycja, że przebudowa kościoła w Gresford została sfinansowana przez Henryka VII, by okazać swój żal za egzekucję człowieka, który niegdyś mu służył. Jednak egzekucja miała miejsce w 1495 roku, kiedy to przebudowa kościoła została już prawie zakończona.
    Pierwsze poważne naprawy kościół przeszedł w XIX stuleciu, w 1921 roku dobudowana została kruchta północna. W 1907 roku w czasie prac remontowych w podziemiach kościoła odnaleziony został rzeźbiony ołtarz z okresu rzymskiego, datowany na około 100-350 rok n.e.

Architektura

    Pierwotna sylwetka kościoła składała się z węższej niż obecna nawy i prezbiterium. W XIV wieku dodana została nawa południowa, a prezbiterium przedłużono w kierunku wschodnim, jednocześnie umieszczając pod nim sklepioną kryptę. Krypta była tej samej szerokości co prezbiterium i posiadała małe, zakratowane otwory okienne od strony północnej i południowej. Od zachodu dobudowano prostą, niską wieżę, która otwierała się arkadą w kierunku nawy.
   W XV wieku kościół przebudowano w stylu angielskiego gotyku wertykalnego, pozostawiając jedynie wieżę i część murów, głównie od strony zachodniej i wschodniej. Ostatecznie powstała trójnawowa bazylika bez wydzielonego z bryły zewnętrznej prezbiterium. Dachy jej naw ozdobiono parapetem z blankami, a siedem okien z każdej strony nawy bocznej umieszczono pomiędzy niewielkimi, dwustopniowymi przyporami. Każde okno ozdobiono od góry rzeźbionymi głowami lub zwierzętami, a odpływy rynien rzygaczami w formie małp lub groteskowych stworzeń. Maszkaronami, bestiami i zwierzętami ozdobiono także zwieńczenia przypór i opaskę wzdłuż całej długości naw bocznych. Część witraży w oknach została przeniesiona z rozwiązanego opactwa w Basingwerk. Ścianę wschodnią i wieżę ozdobiono gotyckimi sterczynami. Wieżę w połowie wysokości zdobi fryz, który jednocześnie pozwala odróżnić część XIV-wieczną od dobudowanej w XV/XVI stuleciu.

Stan obecny

    Kościół jest znamienitym przykładem późnego gotyku angielskiego. Jego dzwony, a właściwie ich brzmienie i ton zaliczane są do jednego z tzw. Siedmiu Cudów Walii, stanowiących według tradycji najciekawsze miejsca w kraju. Budowla pełni wciąż funkcje sakralne, lecz udostępniona jest również do zwiedzania.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego