Ewloe – zamek

Historia

   W XII i XIII wieku Ewloe było gęsto zalesionym terenem w pobliżu głównej drogi z Chester do północnej Walii. Po podboju normańskim Anglii, obszar ten znalazł się pod kontrolą lordów z marchii, ale polityczne zawirowania i wojna domowa pomiędzy królową Matyldą i królem Stefanem, umożliwiły Walijczykom ponowne zajęcie tych ziem. Zamek Ewloe został wzniesiony około 1257 roku przez walijskiego księcia Llywelyna ap Gruffudda w czasach słabych rządów angielskiego króla Henryka III. Zbudowano go w pobliżu  pola bitwy z 1157 roku, w trakcie której angielskie siły pod dowództwem Henryka II zostały rozgromione w zasadzce przez Walijczyków.
   W 1277 roku król Edward I rozpoczął pierwszą wojnę walijską, wyprowadzając swoje siły z Chester, budując pobliski zamek Flint i ostatecznie szybko zajmując wszystkie ziemie na wschód od Conwy.
Zamek Ewloe nie był wówczas wspominany przez kronikarzy, co sugeruje, iż Walijczycy wycofali się bez walki. Jako że w pobliżu z rozkazu Edwarda powstały warownie w Rhuddlan i Flint, które mogły być zaopatrywane drogą morską, zamek Ewloe z pewnością wydawał się angielskim zdobywcom bezużyteczny. Opuszczony, już pod koniec średniowiecza znajdował się w ruinie.

Architektura

   Zamek zbudowany został na niedużym wzniesieniu, w dolinie, na południe od rzeki Wepre Brook, z któą na wschodzie łączył się mniejszy strumień New Inn. Został wzniesiony z piaskowca w formie typowej dla budownictwa walijskiego. Jego centralnym elementem była zbudowana na szczycie skalistego pagórka wieża o kształcie wydłużonej podkowy i funkcji donżonu. Jej mury u podstawy miały 2 metry grubości, a wysokość wynosiła 11 metrów. Mury wieży były wyższe niż jej górne piętro i zwieńczone chodnikiem obrońców oraz krenelażem. W momentach zagrożenia przedpiersie mogło być otaczane gankiem hurdycji, do czego służyły małe czworoboczne otwory w murze. Pierwsze piętro zajmowała pojedyncza komnata, znajdująca się ponad ciemnym pomieszczeniem przyziemia. W jej wnętrzu nie było kominka, lecz ciepło zapewniało otwarte palenisko osadzone na kamiennym filarze, który podtrzymywał również drewniany strop przyziemia. Komunikację między gankiem obrońców a piętrem zapewniały schody umieszczone w grubości muru. Do pomieszczenia w przyziemiu prowadziła klapa w podłodze i drabina. Wejście zabezpieczał mur tworzący korytarz ze schodami po południowej stronie wieży.
   Donżon otaczał mur obronny wzniesiony na planie zbliżonym do trójkąta z zaokrąglonymi narożami. Z zachodniej strony ulokowano ufortyfikowane przedzamcze z cylindryczną wieżą o co najmniej dwóch kondygnacjach, usytuowaną w najdalej na zachód wysuniętej części zamku. Na jego dziedzińcu prawdopodobnie znajdowała się pomocnicza, drewniana zabudowa. Do obu części prowadziły oddzielne drewniane mosty, ulokowane od strony północno – wschodniej do zamku górnego i północnej do zamku dolnego. Co ciekawe i nietypowe nie było bezpośredniego połączenia pomiędzy zamkiem górnym a podzamcze. Założenie otaczała z dwóch stron głęboka sucha fosa.

Stan obecny

   Zamek zachował się w formie czytelnej ruiny. Widoczne są trzy ściany donżonu, mury obronne o niepełnej wysokości i relikty wieży cylindrycznej. Zabytek znajduje się pod opieką Cadw, agencji dziedzictwa narodowego Walii. Dostęp do niego i zwiedzanie jest bezpłatne. Warto pamiętać, iż zamek nie znajduje się we wsi Ewloe, lecz na północ od niej. Do ruin prowadzą dwie ścieżki, przy czym spacer dłuższą z nich zajmuje około 15 minut.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Davis P.R., Castles of the Welsh Princes, Talybont 2011.

Kenyon J., The medieval castles of Wales, Cardiff 2010.
Lindsay E., The castles of Wales, London 1998.
Morgane G., Castles in Wales, Talybont 2008.

Strona internetowa castlesfortsbattles.co.uk, Ewloe castle.