Eglwyscummin – kościół św Małgorzaty

Historia

   Kościół św. Małgorzaty we wsi Eglwyscummin zbudowany został w XII lub XIII wieku, choć okrągły kształt cmentarza może wskazywać iż pierwotna świątynia powstała dużo wcześniej. Uważa się że założył ją święty Cynin, misjonarz przebywający na tych terenach w V wieku, co z kolei poświadcza odnaleziony nagrobek z tego okresu. Na początku XVIII wieku kościół był już zrujnowany. Pierwsze poważne naprawy oraz przebudowę prezbiterium przeprowadzono w drugiej połowie XIX wieku i następnie na początku XX stulecia.

Architektura

   Budowla pod koniec średniowiecza składała się z prostokątnej w planie czteroprzęsłowej nawy, węższego i krótszego, trójprzęsłowego prezbiterium na planie prostokąta oraz z kruchty przylegającej do południowej ściany nawy. Zachodnia część nawy jest szersza niż pozostała część i prawdopodobnie pochodzi z dwunastego wieku, kiedy to stanowiła prostą salową świątynię bez wyodrębnionego zewnętrznie prezbiterium. Budynek został przedłużony w kierunku wschodnim w XIII wieku, kiedy dodano chór. Nawę w XIV wieku przykryto ostrołucznym sklepieniem kolebkowym, wtedy też pogrubiono wewnątrz północną ścianę, podniesiono posadzkę oraz przebito nowe wejście po stronie południowej wraz z ochraniającą go podsklepioną kruchtą.

Stan obecny

   Kościół zachował do dnia dzisiejszego otrzymany w średniowieczu układ, choć ściany jego prezbiterium zostały znacznie przemurowane w XIX wieku. Wymienione zostały wówczas również prawie wszystkie okna, poza małym otworem w północnej ścianie nawy. Nowożytnym dodatkiem jest również dzwonnica osadzona na zachodnim szczycie oraz gzyms podokapowy. Najcenniejsze zabytki znajdują się wewnątrz. Są to sklepienia nawy i kruchty a przed wszystkim zbiór polichromii ściennych z przełomu XIII i XIV wieku na północnej ścianie nawy.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Salter M., The old parish churches of South-West Wales, Malvern 2003.
Strona internetowa britishlistedbuildings.co.uk, Church of St Margaret Marloes, A Grade I Listed Building in Eglwyscummin (Eglwys Gymyn), Carmarthenshire.

Strona internetowa coflein.gov.uk, St Margaret’s church; St Cyffig’c church, Eglwyscummin.