Dryslwyn – zamek

Historia

     Najstarsze obwarowania w Dryslwyn zostały wzniesiono około 1220 roku przez Rhysa Gryga, władcę walijskiego Deheubarth. Rok wcześniej Rhys wżenił się w potężną, anglo-normańską rodzinę de Clare, co wzmocniło jego pozycję i prawdopodobnie skłoniło do budowy zamku. Wcześniej walijscy książęta nie wznosili murowanych zamków, nowe rozwiązania budowlane przyszły dopiero wraz z Normanami. W tym czasie oprócz Dryslwyn, Rhys wzniósł również bardzo podobną warownię Dinefwr. Wzmocniony przez swoje nowe fortyfikacje Rhys początkowo sprzeciwiał się decyzji Llywelyna ab Iorwertha, by złożyć hołd angielskiemu królowi Henrykowi III, co skłoniło walijskiego władcę Gwynedd do zbrojnej wyprawy i przywołania Rhysa do porządku.
     Po śmierci Rhysa Gryga w 1233 roku jego ziemie zostały podzielone między synów. Dryslwyn przeszedł na młodszego syna, Maredudda ap Rhysa, podczas gdy Dinefwr przypadł starszemu synowi Rhysowi Mechyllowi. W latach 50-tych XIII wieku rozgorzał między nimi spór, a dodatkowo chaos pogłębiła anglo-normańska interwencja, pokonana ostatecznie pod Cymerau. Gdy w 1272 roku wybuchła angielsko – walijska wojna, syn Maredudda, Rhys ap Maredudd, znalazł się w sojuszu z Llywelynem ap Gruffydem przeciwko angielskiemu królowi Edwardowi I. Współpraca ta szybko jednak upadła, jako że Rhys ap Maredudd w zamian za utrzymanie swych ziem i zamków zaczął szukać porozumienia z Anglikami. Dzięki temu przez kolejne lata mógł w spokoju rozbudowywać i umacniać Dryslwyn.
     Do wybuchu konfliktu Rhysa ap Maredudda z Anglikami doszło w 1287 roku, prawdopodobnie w wyniku niezadowolenia Walijczyka ze zbyt małych korzyści za odstąpienie od sojuszu z Llywelynem. Walka w osamotnieniu nie okazała się jednak dobrym posunięciem, gdyż już w sierpniu 1287 roku Dryslwyn obległo ponad 11 000 ludzi pod dowództwem Edmunda, earla Kornwalii. Po zaciętych walkach, w trakcie których wykorzystywano zarówno machiny oblężnicze, jak i podkopy, zamek poddał się 5 września 1287 roku. Rhys uciekł, ale został pozbawiony majątku i schwytany w 1292 roku. Przewieziony do Yorku, został postawiony przed sądem, oskarżony o zdradę i stracony.
   Przez resztę XIII wieku zamek Dryslwyn pozostawał pod kontrolą królów angielskich, przeprowadzających okresowe naprawy i niewielkie przebudowy. W 1316 roku został zaatakowany podczas powstania walijskiego, ale uniknął znaczniejszych szkód. W następnym roku Edward II nadał zamek swojemu niepopularnemu faworytowi, Hugo Despenserowi, co spowodowało kolejny atak angielskich możnych w 1321 roku, którzy nie mogli znieść rozszerzającego się wpływu Despenserów. Zamek został przywrócony Koronie w 1326 roku, po obaleniu Edwarda II i rodziny Despenserów. W połowie XIV wieku był już zaniedbany i znajdował się w złym stanie.
     Podczas walijskiego powstania Owaina Glyndŵra z 1403 roku, zamek został poddany rebeliantom przez ówczesnego zarządcę Rhysa ap Gruffudda. W 1409 roku siły Henryka IV odbiły warownię, jednak równocześnie podjęto decyzję o porzuceniu fortyfikacji, częściowo wyburzając zamkowe mury. Od tamtego czasu porzucony zamek popadł w ruinę.

Architektura

    Zamek został wzniesiony z wapienia na łatwym do obrony szczycie skalistego wzgórza z widokiem na dolinę Towy. Najwcześniejsza konstrukcja z pierwszej połowy XIII wieku składała się z murów obronnych zbudowanych na planie nieforemnego pięciokąta z cylindryczną wieżą – donżonem po wschodniej stronie. Pierwotnie posiadała ona co najmniej trzy kondygnacje i wejście po drewnianych schodach na poziom pierwszego piętra. Wewnętrzną zabudowę niewielkiego dziedzińca stanowił prostokątny budynek wielkiej sali (great hall) i mały murowany budynek kuchni, oba położone w południowej części zamku. Wielka sala znajdowała się na piętrze, ponad piwnicą, której filar podtrzymywał palenisko u góry. Po zachodniej stronie budynku mieściła się jeszcze duża komnata. Pozostała zabudowa gospodarcza była drewniana.
    W latach 80-tych XIII wieku Rhys ap Maredudd rozbudował przedzamcze (późniejszy zamek średni) i wzmocnił bramę wjazdową do zamku górnego. Początkowo był to zwykły otwór drzwiowy w murze flankowany przez donżon, po rozbudowie dodano przedbramię zaopatrzone w bronę. Rhys ap Maredudd przebudował także budynki na zamku górnym: dodał równolegle położone do wielkiej sali skrzydło mieszkalne, skrzydło położone prostopadle do wielkiej sali i południową, czworoboczną wieżę z kaplicą. Pozostałymi elementami zamku górnego było małe więzienie po stronie zachodniej i latryny po stronie wschodniej, przy donżonie.
    W XIV wieku, w angielskim okresie dziejów zamku, powstało północno – wschodnie przedzamcze (zamek dolny) obwarowane kamiennym murem obronnym. Wjazd do niego prowadził przez drewniany most zwodzony i czworoboczną wieżę bramną z dwoma bronami od strony północnej. Dziedziniec zamku dolnego zabudowany był budynkami gospodarczymi, umieszczonymi przy wewnętrznych ścianach murów obronnych. Wyróżniał się budynek położony od strony południowo – zachodniej przedzaczma. Od tej strony do zamku przylegało też miasto, otoczone murem obronnym i suchą fosą.

Stan obecny

    Do dnia dzisiejszego z zamku przetrwał jedynie narożnik południowo – zachodni ze ścianą południową, w której widoczne są pozostałości okien oraz fragmenty czworobocznej wieży, mieszczącej pierwotnie kaplicę. Z pozostałej zabudowy widać jedynie fundamenty dochodzące w najwyższych miejscach do paru metrów, odsłonięte w trakcie wykopalisk archeologicznych. Ruiny udostępnione są do zwiedzania.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego