Conwy – zamek

Historia

    Druga wojna o niepodległość z lat 1282-1283 zakończyła się dla Walijczyków przegraną i okupacją dużej części północnych terenów przez Anglików. Walijskie opactwo i osada Aberconwy zostało podbite w marcu 1283 roku, a pobliski zamek Deganwy broniący ujścia rzeki Conwy został zniszczony. Zamiast odbudowywać starą warownię król Edward I rozkazał wznieść nową twierdzę i miasto; symbol angielskiej potęgi, stolicę administracyjną nowego hrabstwa, zaludnioną angielskimi kolonistami. Budowa zamku zaprojektowanego przez Jakuba z Saint George, głównego architekta i mistrza murarskiego króla, rozpoczęła się w 1283 roku. Z terenu Anglii ściągnięto zastępy robotników, którzy w niespotykanie szybkim czasie, do 1287 roku ukończyli prace. Koszt zamku i miejskich obwarowań wyniósł zawrotną wówczas sumę 15 tyś. funtów. Zarządca zamku został mianowany równocześnie burmistrzem miasta i nadzorował garnizon zamkowy złożony z 30 żołnierzy, w tym 15 kuszników, wspierany przez stolarza, kapelana, kowala, inżyniera i kamieniarza.
    W 1294 roku zamek został oblężony przez walijskich powstańców Madoga ap Llywelyna. Buntownicy szybko opanowali twierdze królewskie w Caernarfon, Castell y Bere i Harlech, a także zamki wasali króla w Denbigh, Hawarden i Ruthin. Skala rewolty sprawiła, że ​​Edward I odwołał planowaną kampanię na kontynencie i zamiast niej poprowadził armię do północnej Walii. Wpadł jednak w zasadzkę sił Madoga i musiał uciekać do zamku Conwy, gdzie był oblegany od grudnia 1294 do lutego 1295 roku. Silna obrona zamku i możliwość dosyłania zaopatrzenia morzem, sprawiły że Walijczycy nie byli w stanie go zdobyć, a obrońcy doczekali odsieczy. Bunt Madoga zakończył się w bitwie pod Maes Moydog w 1295 roku. Zamek Conwy gościł natomiast Edwarda, księcia Walii i późniejszego króla Anglii, gdy przybył w 1301  roku, aby przyjąć hołd od walijskich przywódców.
     Na początku XIV wieku zamek nie był dobrze zarządzany, dachy przeciekały, a drewniane części gniły. Sytuacja taka trwała do 1343 roku, kiedy to Edward, Czarny Książę przejął kontrolę nad warownią. Sir John Weston, jego szambelan, przeprowadził naprawy, budując między innymi nowe sklepienie dla wielkiej sali zamku. Jednak po śmierci Czarnego Księcia, Conwy znów popadło w zaniedbanie.
     W 1400 roku wybuchło kolejne walijskie powstanie pod wodzą Owaina Glyndŵra. W marcu 1401 roku Walijczycy zdobyli podstępem zamek. Udając cieśli i robotników zabili strażników i wezwali pomoc ukrytych towarzyszy. Anglicy zareagowali oblężeniem Conwy, które broniło się przez trzy miesiące, zanim buntownicy wynegocjowali pokojową kapitulację. Przez pozostałą część XV wieku znaczenie zamku uległo zmniejszeniu, chociaż podczas wojny dwóch róż został ponownie zaopatrzony i wzmocniony.
    Podczas rządów
Henryka VIII w latach 20 i 30-tych XVI wieku przeprowadzono na zamku niewielkie prace konserwatorskie, warownia była wówczas wykorzystywana jako więzienie, zajezdnia i jako potencjalna rezydencja dla gości. Wraz z wybuchem angielskiej wojny domowej, zamek został w 1642  roku zajęty przez rojalistę Johna Williamsa, arcybiskupa Yorku i ponownie przysposobiony do obrony. Działania wojenne omijały Conwy do 1646 roku, kiedy to siły Parlamentu pod wodzą Tomasza Myttona obległy i zajęły twierdzę. W 1655 roku Rada Stanu mianowana przez Parlament nakazała, by zamek został rozebrany, lub pozbawiony znaczenia wojskowego. W latach 60-tych XVII wieku zarządzający zamkiem earl Edward Conway,  postanowił pozbyć się pozostałego na zamku żelaza i ołowiu i sprzedać go. Rozbiórka została przeprowadzona, pomimo sprzeciwu ze strony czołowych obywateli Conwy i zamieniła warownię w ruinę. Prace konserwatorskie rozpoczęto w drugiej połowie XIX wieku, gdy zabytek stał się własnością miasta. W 1953 roku został wydzierżawiony Ministerstwu Pracy, co zaowocowało szerokim programem napraw i badań nad historią zamku.

Architektura

     Zamek został wzniesiony na przybrzeżnym, skalistym grzbiecie z którego prawdopodobnie do budowy był wybierany szary wapień i piaskowiec. Do elementów wykończeniowych takich jak np. portale drzwiowe i okienne, sprowadzano bardziej kolorowy piaskowiec z półwyspu Creuddyn i okolic angielskiego Chester. W średniowieczu ściany zamku były najprawdopodobniej bielone. Warownia składa się z dwóch części: mniejszej po stronie wschodniej o kształcie zbliżonym do kwadratu, zamykającej wewnętrzny (górny) dziedziniec murem obronnym i czterema narożnymi basztami, oraz większej zachodniej o kształcie zbliżonym do pięciokąta, z murami obronnymi i sześcioma basztami otaczającymi zewnętrzny (dolny) dziedziniec. Dwie z tych baszt tworzą również część wschodnią, tak więc zamek w sumie posiada osiem głównych baszt.
     Główne baszty osiągnęły wysokość 21 metrów. Podobnie jak mury obronne zamku zwieńczone były krenelażem i trzema kamiennymi słupkami na każdym merlonie. W odróżnieniu od muru, merlony baszt posiadały dodatkowo otwory strzelcze. Poniżej nich do dziś zachowały się kwadratowe otwory. Nie ma pewności do czego pierwotnie służyły, mogły to być otwory odpływowe, podpory dla drewnianych hurdycji lub otwory do umieszczania ozdobnych herbów.
     Główne wejście do zamku prowadziło przez zachodni barbakan wzmocniony trzema wieżyczkami i formą przedbramia zakończonego kolejnymi dwoma. Pierwotnie wchodziło się do niego po kamiennej rampie ze schodami i dalej przez most zwodzony oraz bronę. Zachodni mur zamku dominujący nad barbakanem posiadał machikuły, jedne z najwcześniejszych w Walii i Anglii. Także wschodnia część zamku chroniona była barbakanem, prowadzącym do bramy Wodnej i przystani zamkowej. Obszar zamknięty murem i trzema wieżyczkami wschodniego barbakanu był większy niż zachodniego, prawdopodobnie znajdowały się w nim ogrody. Poniżej wzniesiono kolejny mur obronny z dwoma półbasztami i wysuniętą w kierunku południowym basztą cylindryczną.

     Zamek dolny chroniony był od północy basztą Spiżarnianą, Kuchenną i północno – zachodnią, a od południa Piekarską, Więzienną i południowo – zachodnią. Znajdowały się na nim głównie pomieszczenia administracyjne i gospodarcze, między innymi stajnie. Do południowej krawędzi muru obronnego przylegał zakrzywiony, podpiwniczony budynek wielkiej sali (great hall) i kaplica. Od strony dziedzińca posiadał on wielkie, ostrołukowe gotyckie okna, sześć nieco mniejszych oświetlało budynek od południa. W średniowieczu poprzedzielany był drewnianymi ściankami działowymi, trzy kominki wskazują iż mogły być co najmniej trzy pomieszczenia. Centralną część zajmowała reprezentacyjna wielka sala, miejsce uczt i przyjmowania gości. W kaplicy ołtarz znajdował się w niszy okiennej po wschodniej stronie. Nazwy baszt w większości oddają ich pierwotne przeznaczenie: tak więc znajdowała się w nich kuchnia, piekarnia z piecem, spiżarnia oraz piwniczny loch przeznaczony na więzienie. Na dolnym dziedzińcu znajdowała się także studnia o 28 metrach głębokości.
     Dziedziniec wewnętrzny oddzielony był od zewnętrznego murem obronnym pomiędzy basztą Piekarską i Spiżarnianą, przy którym znajdował się ryzalit bramny z mostem zwodzonym i broną ponad wykutą w skale fosą. Na zamku górnym znajdowały się komnaty królewskie oraz pomieszczenia dla służby. Pokoje królewskie okupowały pierwsze piętro: w południowo – zachodniej części była to komnata królowej, w południowo – wschodniej komnata króla, a w północno – wschodniej tzw. wielka komnata króla. Piętro dostępne było dzięki zewnętrznym schodom i klatce schodowej umieszczonej w grubości muru wschodniego. Parter zajmowały w tej samej kolejności jak wyżej: spiżarnia, królewska kuchnia, korytarz prowadzący do barbakanu wschodniego i kolejna spiżarnia. W baszcie północno – wschodniej umieszczono kaplicę, południowo – wschodnia nazywana była Królewską, prawdopodobnie mieściły się w niej pokoje dla służby. Każda z czterech baszt przy górnym dziedzińcu zwieńczona była dodatkową mniejszą wieżyczką strażniczą, o funkcji ostrzegawczej ale i do umieszczania królewskich proporców.
     Architektura zamku poprzez wygląd okien, typ krenelażu nawiązuje do budownictwa Sabaudii z końca XIII wieku. Spowodowane to mogło być pochodzeniem z tego regionu głównego architekta Jakuba z Saint George, jak być może również i innych rzemieślników pracujących nad wykańczaniem budowli.

Stan obecny

    Zamek w Conwy jest obecnie wraz z miejskimi obwarowaniami jednym  z najbardziej znanych, najlepiej zachowanych i najchętniej odwiedzanych zabytków w Wielkiej Brytanii. Dodając je do listy światowego dziedzictwa, UNESCO uważa Conwy za jeden z “najwspanialszych przykładów architektury wojskowej końca XIII i początku XIV wieku w Europie”. Zamek udostępniony jest do zwiedzania od 1 marca do 30 czerwca, codziennie od godziny 9.30 do 17.00. W pozostałych terminach godziny otwarcia mogą się zmienić, dlatego warto sprawdzić je na oficjalnej stronie zamku tutaj.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego