Conwy – miejskie mury obronne

Historia

     Przed angielskim podbojem, tereny miasta Conwy zajmowało  opactwo Aberconwy, klasztor cystersów wspierany przez walijskich książąt. Aberconwy kontrolowało również ważną przeprawę przez rzekę Conwy, pomiędzy przybrzeżnymi i śródlądowymi obszarami północnej Walii. Angielski król Edward I zdobył Aberconwy w 1283 roku i zadecydował, że miejsce to stanie się silnym, ufortyfikowanym centrum nowego hrabstwa, a opactwo zostanie przeniesione w głąb lądu. Plan Edwarda miał także znaczenie symboliczne, był aktem pokazującym angielską potęgę.
     Budowę miejskich murów obronnych rozpoczęto w 1283 roku pod ogólnym nadzorem mistrza Jakuba z Saint George, głównego architekta Edwarda w północnej Wali
. Każdego kolejnego lata mobilizowano ogromną liczbę robotników z całej Anglii, gromadzono ich w Chester, a następnie przewożono do Walii na sezon budowlany. Pierwszy etap prac nad murami obejmował kopanie rowów i wzniesienie palisady wokół przyszłego miasta, aby zabezpieczyć teren w celu umożliwienia dalszych prac. W latach 1284-1285 Ryszard, zastępca mistrza Jakuba, zbudował zachodnią stronę obwodu. Był to najbardziej wrażliwy na ataki kierunek i celowo został uznany za priorytetowy. W 1286 roku Jan Francis, sabaudzki mistrz murarski, ukończył południową stronę obwodu, a w 1287 roku pozostały odcinek murów wzdłuż wschodniego nabrzeża został ukończony pod nadzorem Filipa z Darley. Całkowity kosztów murów miejskich wraz z zamkiem wyniósł ogromną wówczas sumę około 15 000 funtów.
     Nowo powstałe obwarowania miały zapewnić bezpieczeństwo angielskim kolonistom z pobliskich hrabstw Cheshire i Lancashire. Mimo iż zarządca zamku Conwy był jednocześnie burmistrzem miasta, opieka nad murami prawdopodobnie była obowiązkiem mieszkańców, a nie garnizonu zamku. Na początku XIV wieku w celu dalszego zwiększenia obronności zmodernizowano  na murach stanowiska dla kuszników.
     W 1400 roku walijski książę Owain Glyndŵr wywołał powstanie przeciwko angielskiemu panowaniu. Dwóch kuzynów Owaina przejęło kontrolę nad zamkiem w 1401 roku, a następnie pomimo obwarowań także and miastem. Conwy było okupowane przez dwa miesiące i zostało złupione przez walijskich buntowników. Mieszkańcy skarżyli się później, iż doszło do szkód o wartości 5000 funtów, w tym zniszczenia bram i mostów miejskich.
     Jeszcze w latach 20 i 30-tych XVI wieku miejskie obwarowania były naprawiane z inicjatywy Henryka VIII. Jednak wstąpienie na tron dynastii Tudorów, którzy byli pochodzenia walijskiego i łagodzili napięcia między Walijczykami i Anglikami, zapoczątkowało zmianę sposobu zarządzania Walią i zmniejszenie znaczenia militarnego miejskich murów obronnych. Część obwarowań zaczęła być okradana z kamieni, część zaczęła być zabudowywana domami mieszkalnymi, a fosa zaczęła służyć do składowania śmieci. Niestety w XIX wieku dokonano dalszych zmian w murach miejskich, aby tuż obok przeprowadzić nową linię kolejową i drogę. W 1826 roku przepruto dwie nowe bramy, aby ułatwić ruch uliczny. Zainteresowanie obwarowaniami miejskimi wzrosło pod koniec XIX wieku. Rozpoczęto wówczas renowacje i udostępniono część murów dla turystów.

Architektura

     Miejskie mury obronne w Conwy zbudowano na planie czworoboku z zachodnim fragmentem wyraźnie krótszym i południowym lekko załamanym. Ponadto w narożniku północnym dobudowano krótki fragment wybiegający z obwodu w kierunku nadbrzeża, chroniący dostęp do części portowej Conwy. Łączna długość obwarowań wynosiła około 1300 metrów i zamykała obszar prawie 10 hektarów. Wzniesione zostały z lokalnego piaskowca i wapienia z dodatkowym użyciem ryolitu w górnych partiach. Grubość muru wynosiła 1,68 metra, a wysokość 9 metrów. Mur zwieńczony był krenelażem z licznymi otworami strzelczymi w merlonach oraz murowanym, szerokim chodnikiem obrońców. Każdy z merlonów posiadał nietypowe potrójne kamienne zwieńczenie. Fragment południowego muru pomiędzy basztą nr 18 a bramą Młyńską posiadał ciekawy system dwunastu równomiernie i gęsto ułożonych wykuszy od strony zewnętrznej. Pierwotnie pełniły one raczej funkcję latryn, niż obronną.
    Mur obronny wzmacniało 21 równomiernie rozmieszczonych baszt, w większości półokrągłych, otwartych od strony miasta. Wyjątkiem była zachodnia, cylindryczna baszta narożna, oraz południowo – zachodnia, zamknięta baszta zwana Llywelyn’s Hall o kształcie podkowy. Dwudziesta druga, cylindryczna baszta znajdowała się jeszcze na końcu muru wybiegającego w kierunku nadbrzeża. Wysokość baszt dochodziła do 15 metrów. Ich wnętrza pierwotnie posiadały zdejmowane drewniane pomosty, aby umożliwić odcięcie fragmentów murów przed napastnikami. Zwieńczone były podobnie jak mury miejskie, krenelażem z otworami strzelczymi w merlonach.
     Wjazd do miasta umożliwiały trzy bramy: południowa zwana Młyńską, prowadząca do królewskiego młyna wodnego położonego na obrzeżach miasta, zachodnia zwana Górną oraz wschodnia Dolna, wychodząca na nadbrzeże portowe. Wszystkie trzy składały się z dwóch podkowiastych baszt flankujących przejazd z broną pomiędzy nimi. Jedynie zachodnia baszta bramy Młyńskiej została wzniesiona jako cylindryczna. Brama Górna, jako główny wjazd do miasta w okresie średniowiecza, jako jedyna posiadała niewielkie przedbramie. Po stronie wschodniej obwodu, niedaleko zamku istniała także mniejsza furta.
     Zewnętrzną strefę obrony stanowiła fosa, prawdopodobnie rozciągająca się jedynie od strony zachodniej i północno – zachodniej. W narożniku południowo – wschodnim obwarowania miejskie stykały się z zamkiem, tworząc wspólny system obronny.

Stan obecny

    Dzisiaj mury obronne w Conwy są jednym z  najlepiej zachowanych, nieprzebudowanych w późniejszych okresach, średniowiecznych obwarowań miejskich, widocznych na długości praktycznie całego obwodu, łącznie z bramami i 21 basztami. W 1986  roku zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO i zostały sklasyfikowane jako zabytek klasy I. Spore fragmenty udostępnione są do zwiedzania z możliwością spaceru po chodniku obronnym.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż północny fragment obwarowań na mapie

pokaż zachodni fragment obwarowań na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego