Coity – zamek

Historia

     Zamek został wzniesiony przez rycerza Payna de Turberville pod koniec XI lub na początku XII wieku w trakcie penetracji południowo – wschodniej Walii przez normandzkich zdobywców. Payn de Turberville był jednym z dwunastu rycerzy towarzyszących earlowi Gloucester, Robertowi Fitzhamonowi w jego podboju walijskiego Glamorgan. Jako że nie otrzymał on od swego seniora żadnego terytorium na ziemiach zagarniętych Walijczykom, około 1092 roku wziął sprawy w swoje ręce i podbił ziemie wokół Coity. W obliczu napaści ówczesny walijski władca, Morgan ap Meurig, nie czując się na siłach do walki, zaproponował, że poślubi córkę Normana. Payn przyjął ofertę i stał się lordem Coity.
     Około 1180 roku zamek został przebudowany z drewnianego na murowany przez kolejnego dziedzica Coity, Gilberta de Turberville. W ciągu następnych dwóch wieków, w trakcie których rodzina Turberville pozostawała właścicielami Coity, zamek przeszedł dalsze ulepszenia i rozbudowę. Męska linia Turbervillów zakończyła się w 1384 roku, w wyniku czego władztwo i zamek przeszły na Sir Lawrenca Berkerolles. Dokonał on kolejnych modernizacji, dzięki którym warownia oparła się oblężeniom w trakcie walijskiego buntu Owaina Glyndŵra w 1404 i 1405 roku. Pomimo odparcia napastników zamek został poważnie uszkodzony i pozostawał w złym stanie do śmierci Lawrence’a w 1411 roku. Własność majątku stała się wówczas obiektem sporu między córką Margaret de Turberville, Joan Verney a Williamem Gamage, który zgromadził siły i oblegał przez miesiąc Joan na zamku Coity. Król Henryk IV nakazał zniesienie oblężenia i uwięził Williama w Tower w Londynie. Został on zwolniony w 1413 roku po śmierci króla, a ostatecznie zamek przeszedł w ręce jego rodziny, która dokonała napraw i przebudowy zniszczonej warowni. W 1584 roku zamek przeszedł w ręce rodziny Sydney, gdy Barbara Gamage wyszła za mąż za Sir Roberta Sydneya, earla Leicester. Nowi właściciele woleli jednak mieszkać w swej posiadłości w Anglii, przez co Coity podupadło i ostatecznie opuszczone w XVII wieku  zamieniło się w ruinę.

Architektura

    Pierwotny zamek z XII wieku był drewnianym założeniem, jednak z powodu właściwości terenu, wyjątkowo dla wczesnych normandzkich zamków nie posiadał formy motte and bailey. Płaski teren z cienką warstwą gleby uniemożliwiał pozyskanie wystarczającej ilości materiału do budowy kopca.
    Po 1180 roku wzniesiony został kamienny, czworoboczny donżon i mur obronny na planie owalu zamykający dziedziniec zamku górnego. Donżon pierwotnie posiadał dwa piętra i był podpiwniczony. Wejście prowadziło do niego z poziomu pierwszego piętra, choć już w XIV wieku przebito także portal na parterze. Od zachodu do zamku górnego przylegało obwarowane przedzamcze na planie zbliżonym do prostokąta. Całość zamku obiegała fosa, która rozdzielała także przedzamcze od zamku górnego.
     W pierwszej połowie XIV wieku przedzamcze zostało wzmocnione kamiennym murem obronnym wzmocnionym czworobocznymi basztami i wieżą bramną. Nowa wieża bramna została także dodana przy wjeździe na zamek górny, a do północnej ściany donżonu dobudowano czworoboczną wieżyczkę o funkcji latryny. Zaokrąglona wieża zbudowana od strony południowej służyła podobnemu celowi, zapewniając latryny dla nowego, gospodarczo – mieszkalnego skrzydła zawierającego na drugim piętrze prywatne komnaty, na piętrze salę (hall), a na parterze kuchnię. Komunikację zapewniała spiralna klatka schodowa. W donżonie wzniesiono centralny oktagonalny filar, który podtrzymywał nowe sklepienia.
     Po zniszczeniach z początku XV wieku północny mur zamku górnego wymagał odbudowy. W trakcie tych prac wzniesiono także nową wieżę bramną oraz kaplicę. Na przedzamczu przebudowano wieżę bramną i wzniesiono nową wieżę w narożniku południowo  – zachodnim. Południowa wieża została przekształcona w bramę i dobudowano do niej nowy fragment muru dochodzący do zamku górnego. W tym samym czasie zbudowano również na dziedzińcu przedzamcza dużą stodołę przy południowym murze, która została wzmocniona przyporami.
     W XVI wieku na górnym piętrze donżonu i w południowym skrzydle przebudowano okna w stylu Tudorów. Dodano także kominki do wyższych kondygnacji i zmodernizowano kuchnię. Dodatkowe piętro zostało dodane do donżonu i jego północnego aneksu.

Stan obecny

     Zamek zachował się do czasów współczesnych w formie trwałej ruiny. W najlepszym stanie przetrwała północna wieża bramna zamku górnego, sporo zachowało się ze skrzydła południowego, widoczne są dwie ściany donżonu. Zachował się także czytelny układ przedzamcza z murem obronnym praktycznie na całej długości i reliktami wielkiej stodoły na dziedzicu. Ruiny zamku znajdują się pod opieką agendy rządowej Cadw i są udostępnione do zwiedzania.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego