Castell y Bere – zamek

Historia

    Budowę zamku Castell y Bere na wzgórzu kontrolującym szlak z Tywyn do Dolgellau, rozpoczął w 1221 roku Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Wielki). Nowa warownia miała na celu kontrolę regionu Meirionnydd, odebranego wówczas od syna Llywelyna,  Gruffudda ap Llywelyn.
    Położony na zachodnim wybrzeżu Walii, zamek nie odegrał roli w pierwszej walijskiej wojnie o niepodległość, która zakończyła się w 1277 roku klęską księcia Walii, Llywelyna ap Gruffudda, oraz utratą znacznej części wschodniej Walia na rzecz Normanów. Gdy w 1282 roku wybuchła kolejna wojna, anglo-normańskie siły pod dowództwem Rogera Lestrange i Williama de Valence obległy i zdobyły Castell y Bere. Król Edward I zarządził naprawę i rozbudowę zamku, który odwiedził trzy razy w 1284 roku. Zarządcą zamku został ustanowiony wówczas Walter z Huntercombe.
   
W 1294 roku doszło do wybuchu walijskiego powstania pod dowództwem Madoga ap Llywelyna, który próbował zdobyć Castell-y-Bere. Zapisy historyczne nie są jasne, czy próba zakończyła się sukcesem, z pewnością podzamkowa osada została spalona. Ostatecznie zamek został porzucony, prawdopodobnie ze względu na niezdolność do łatwego zaopatrzenia tak odległej lokalizacji. Od tamtego momentu popadał w całkowitą ruinę.

Architektura

     Zamek został założony na nieregularnym, podłużnym planie dostosowanym do kształtu wzgórza. Dziś ciężko określić które elementy warowni pochodzą z okresu walijskiego, a które zostały dodane w czasach Edwarda I. W swym ostatecznym kształcie z drugiej połowy XIII wieku, zamek składał się z południowej wieży o kształcie wydłużonej podkowy, która była poprzedzona małym, otoczonym murem dziedzińcem z głębokim rowem po stronie południowej, tuż przed wieżą. Główne sala wieży znajdowała się na pierwszym piętrze. Przyziemie posiadało rozglifione otwory strzelcze, a drzwi i przejście prowadziły do latryny, która służyła obu piętrom. Wejście do wieży prowadziło prawdopodobnie przez zwodzony most. Przez swoje oddzielne położenie była ona najciekawszym elementem zamku, prawdopodobnie pełniła rolę stołpu (bergfiedu). Za nią znajdowała się centralnie położona, prostokątna wieża, stojąca w południowo – zachodnim narożniku głównego dziedzińca zamku. Jego północno – wschodni narożnik zajmowała kolejna wieża o kształcie wydłużonej podkowy, a kurtynę zachodnią wzmacniała wieża cylindryczna, flankująca jednocześnie wjazd do zamku. Ten znajdował się pomiędzy dwoma mniejszymi wieżami bramnymi, pomiędzy którymi znajdowały się wykute w skale schody. Dodatkowo pośrodku wjazdu, obok schodów umieszczono małą wieżę strażniczą. Na głównym dziedzińcu znajdowało się kilka budynków przystawionych do wewnętrznej ściany północnego muru, a pośrodku umieszczono studnię lub cysternę na wodę deszczową.
    Najlepsze warunki mieszkalne spełniała zapewne podkowiasta wieża północna. Jej główny pokój do którego prowadziły kamienne schody znajdował się na pierwszym piętrze. Filar w piwnicy mógł podtrzymywać centralne palenisko na piętrze. Byłoby to konieczne z powodu drewnianych stropów. Wysoka jakość murów wieży sugeruje, że mogła to być komnata Llywelyna, być może z kaplicą.

Stan obecny

     Zamek przetrwał w formie słabo zachowanej ruiny, jednak jego układ jest czytelny, gdyż widoczne są dolne partie wszystkich murów obronnych i wież, zachowanych do wysokości około 2-3 metrów. Szczególnie ciekawym elementem są kamienne schody pomiędzy reliktami dwóch wież bramnych oraz wieża południowa, oddzielona od reszty zamku głębokim rowem. Jako że ruiny są pod opieką agendy rządowej CADW, wstęp na teren zamku jest darmowy.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego