Carreg Cennen – zamek

Historia

     Pierwszy zamek na wzgórzu w pobliżu rzeki Cennen powstał w drugiej połowie XII wieku z inicjatywy walijskiego księcia Deheubarth, Rhysa ap Gruffudd. W 1248 roku jego wnuczka, Matilda de Braose, rzekomo na przekór swemu synowi, przyznała zamek angielskim Normanom. Zanim jednak Anglicy opanowali warownię, Rhys Fychan ap Rhys Mechyll przejął nad nim kontrolę. Przez kolejne trzydzieści lat zamek często zmieniał właściciela z powodu  konfliktu Rhysa z wujem Mareduddem, którzy walczyli o panowanie nad królestwem Deheubarth.
     W 1276 roku wybuchła wojna walijsko – angielska między królem Edwardem I a Llywelynem ap Gruffuddem. Edward dokonał  inwazji w 1277 roku, a armia pod dowództwem Payna de Chawortha, zdobyła Carreg Cennen dla angielskiej Korony. Po rozlokowaniu angielskiego garnizonu, Edward przekazał zamek Johnowi Giffardowi. Jako że królewskie dokumenty nie sugerują żadnych wydatków koronnych na Carreg Cennen, prawdopodobnie John lub jego syn o tym samym imieniu, zbudowali zamek, którego ruiny widoczne są do dzisiaj.
     Carreg Cennan pozostał własnością rodu Giffard do 1322 roku. Następnie przechodził w ręce różnych właścicieli, w tym królewskiego faworyta Hugo Despensera, zanim stał się własnością Jana z Gaunt. Jego majątek z kolei przeszedł w ręce jego syna, Henryka Bolingbroke’a, który został koronowany jako Henryk IV w 1399 roku. W efekcie zamek stał się jednym z celów ataków w trakcie buntu Owaina Glyndŵra w 1403 roku. Pomimo odparcia początkowego natarcia 800 Walijczyków, paromiesięczne oblężenie doprowadziło do poddania zamku przez konstabla Jana Skidmore. Zamek odniósł dość poważne uszkodzenia, gdyż zapisy z lat 1414-1421 szczegółowo opisywały wydatki na naprawy.
     W trakcie Wojny Dwóch Róż, w drugiej połowie piętnastego wieku, Carreg Cennen obsadzony był przez garnizon rodu Lancasterów. W 1462 roku został zdobyty przez Yorków, którzy wykorzystując prace około pięciuset ludzi przez cztery miesiące pracowali nad jego rozbiórką, by uniemożliwić ponowne obsadzenie zamku przez wrogów. Od tamtego momentu pozostawał w ruinie.

Architektura

     Zamek z końca XIII – początku XIV wieku składał się z ufortyfikowanego przedzamcza i znajdującego się na szczycie, wkomponowanego w wapienne skały zamku górnego. Powstał on na planie zbliżonym do kwadratu z południową kurtyną lekko załamaną. Od strony południowej i zachodniej, oraz częściowo północnej chroniony był przez stromą krawędź wzgórza, natomiast wschodnią i połowę północnej zabezpieczało przedzamcze. Narożnik północno – zachodni wzmocniono cylindryczną wieżą, narożnik północno – wschodni wieżą wieloboczną, a narożnik południowo – wschodni wieżą czworoboczną w której znajdowała się “komnata królewska”. W połowie kurtyny wschodniej wzniesiono mniejszą czworoboczną wieżę w której umieszczono kaplicę. Główne skrzydło gospodarczo – mieszkalne przylegało do wewnętrznej ściany kurtyny wschodniej. Znajdowała się w nim od północy: kuchnia, wielka sala i pomieszczenie na planie kwadratu. Na dziedzińcu widać relikty po piecach do wypieku chleba i cysterny na wodę deszczową. Podstawowym pojemnikiem na wodę w zamku był jednak gliniasty rów tuż przed bramą główną. W zabudowę zamku wkomponowano także naturalną jaskinię z mniejszym, rezerwowym źródłem wody.
     Wjazd do zamku górnego prowadził przez monumentalny zespół bramny po stronie północnej. Składał się on z dwóch trójpiętrowych baszt flankujących przejazd pomiędzy nimi. Przed basztami, na zakręcie drogi umieszczono kolejną, niższą basztę z której szyja przedbramia prowadziła w kierunku wschodnim, a następnie po raz kolejny zakręcała, tym razem na południe. Dodatkowo zespół bramny zawierał trzy mosty zwodzone, dwie brony i liczne otwory strzelcze. Prawdopodobnie główna brama wykorzystana była także jako kwatera mieszkalna, gdyż zawierała kilka podstawowych do zamieszkania elementów, takich jak kominek i latryny.

Stan obecny

    Zamek do czasów współczesnych przetrwał w formie trwałej ruiny z czytelnym średniowiecznym układem. Znajduje się pod opieką rządowej agendy Cadw i jest otwarty codziennie od 9.30 do 18.30 między kwietniem a październikiem oraz od 9.30 do 16.00 między listopadem a marcem.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego