Carmarthen – zamek

Historia

   Normański zamek w Carmarthen został zbudowany na początku XII wieku, być może przez szeryfa Waltera z Gloucester, początkowo jako drewniano -ziemna budowla typu motte and bailey. Z pewnością była to fundacja królewska Henryka I powstała dla ochrony i zarządzania południowo – zachodnią Walią. W XII stuleciu wraz z innymi zamkami tych ziem, Carmarthen był często atakowany, niszczony i zdobywany, między innymi w 1137 roku przez Walijczyków księcia Owaina Gwynedd. Pod koniec stulecia Carmarthen był jednym z nielicznych zamków pozostających pod kontrolą Normanów. Został zniszczony przez Walijczyków Llywelyna Wielkiego w 1215 roku, ale wkrótce po odzyskaniu w 1223, został odbudowany przez hrabiego Pembroke, Williama Marshala. Prawdopodobnie w tym okresie zbudowano masywne kamienne fortyfikacje na miejscu pierwotnych drewniano – ziemnych. Od tamtego czasu  zamek pozostawał w rękach angielskich, z wyjątkiem krótkiego okresu w 1403 roku, kiedy to został zdobyty przez powstańców walijskiego księcia Owaina Glyndŵra. W czasie angielskiej wojny domowej z lat czterdziestych XVI wieku, zajmowany był przez zwolenników króla. Wkrótce po jej zakończeniu rozpoczęto wyburzanie zamkowych zabudowań i obwarowań, a te które przetrwały były zasłaniane przez nowożytną zabudowę.

Architektura

   Pierwotny zamek w Carmarthen był warownią typu motte and bailey, składającą się z drewnianego donżonu – wieży na ziemnym kopcu. Posiadał dwa przedzamcza: górne (wewnętrzne) po południowej stronie, gdzie mieściły się później głównie budowle mieszkalne i administracyjne, oraz dolne (zewnętrzne), mniejsze, południowo – wschodnie o funkcji gospodarczej. Poświadczony w źródłach wydatek 170 funtów w latach 1182-1183, posłużył zapewne do wzniesienia cylindrycznej, kamiennej wieży, na miejscu wcześniejszej drewnianej na szczycie kopca.
   Po odzyskaniu zamku w 1223 roku podjęto się wielkiej przebudowy i rozbudowy w pełni murowanego już zamku. Drewniana palisada otaczająca kopiec została przebudowana na kamienny mur, podobnie jak obwarowania górnego podzamcza, które dodatkowo wzmocniono trzema wieżami. Zachodni wjazd do zamku chroniony był bramą, składającą się z dwóch baszt, flankujących umieszczony pomiędzy nimi przejazd, ponad którym dodatkowo umieszczono machikuły.
   Kolejną ważną przebudowę zamek przeszedł w drugiej połowie XIII wieku za czasów króla Edwarda I. Obejmowała ona budowę kamiennego muru obronnego na wschodnim, zewnętrznym przedzamczu i dodanie nowych budynków administracyjnych i mieszkalnych. Z królewskich dokumentów wiemy, że na zamku znajdowała się między innymi wielka sala (great hall), kaplica, kuchnia i stajnia. Bramę zachodnią przedłużono o część znajdującą się wewnątrz zamku z dwoma narożnymi wieżyczkami komunikacyjnymi.
  
Na początku XIV wieku, by uzyskać więcej przestrzeni mieszkalnej modyfikacjom poddano obwarowania kopca i donżon. Do tej pory u jego podnóża znajdowała się sucha fosa (rów), przebiegająca także przez górne podzamcze. Została ona wówczas zasypana na terenie podzamcza, gdzie wzniesiono dwór głównego sędziego (justiciar’s mansion). Zabudowa na szczycie kopca została przekształcona: usunięto cylindryczną wieżę pozostawiając mur obronny z trzema półcylindrycznymi wykuszami (shell keep). Wewnątrz wzniesiono, początkowo drewniane, budynki, przylegające do ścian muru obronnego.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych zamek przetrwał w szczątkowej formie. Obecnie najbardziej wyróżniającym się elementem jest główna brama zamkowa składająca się z dwóch baszt flankujących przejazd pomiędzy nimi. Niestety nie zachowała się jej tylna część. Na południe od niej widać nie zachowaną w całości narożną basztę z wydatnymi ostrogami. Na północ od bramy znajdują się natomiast relikty, przebudowanego później donżonu.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego