Caerwent – miasto rzymskie

Historia

     Caerwent, czyli rzymskie Venta Silurium, zostało założone w 75 roku n.e. na ziemiach podbitego celtyckiego plemienia Sylurów. Jego łacińska nazwa oznaczała “osadę targową Sylurów”. Miasto, które znajdowało się na rzymskiej drodze między Isca Augusta (Caerleon) i Glevum (Gloucester) było w przeciwieństwie do pobliskiego Isca, zasadniczo założone dla administracji cywilnej, a nie dla celów wojskowych. Proces romanizacji Sylurów przebiegał szybko, a Caerwent wkrótce stało się samorządnym miastem. Podobnym przywilejem, mogła poszczycić się na terenie Walii jedynie Demeta. Pod koniec II wieku n.e. miasto tętniło życiem, prawdopodobnie liczyło około 2 000 mieszkańców i do tego czasu zostało wzmocnione pierwszymi obwarowaniami. W III wieku n. e. narastało zagrożenie ze strony irlandzkich piratów, a wojskowa restrukturyzacja doprowadziła do wycofania się II legionu Augusta z jego bazy w pobliskim Caerleon. Wydarzenia te zainicjowały dalszą rozbudowę miejskich obwarowań. Pod koniec IV wieku n.e. rzymskie siły zbrojne wycofały się z Brytanii, by walczyć w innych częściach imperium. Prawdopodobnie Caerwent zaczęło wówczas podupadać, chociaż wciąż było zamieszkane. Niewiele wiadomo o osadzie w ciągu następnych stu lat, ale na początku szóstego wieku naszej ery stało się stolicą królestwa Gwent. Właśnie z tego okresu pochodzi współczesna nazwa miasta, Caerwent tłumaczy się jako “warownię Gwent”.
     Po inwazji Normanów na Anglię w 1066 roku rozpoczął się okres najazdów na Walię, zarówno przez samego króla, jak i hrabiów z pogranicznych marchii. Główne fortece normańskie w tym czasie znajdowały się w Chepstow i Cardiff, ale Caerwent był ważny ze względu na swoje położenie na drodze między nimi. Aby zapewnić kontrolę nad drogą, w południowo-wschodnim rogu rzymskich fortyfikacji zbudowano niewielki zamek typu motte-and-bailey. Fortyfikacja ta, która nigdy nie była niczym więcej niż niewielką strażnicą, prawdopodobnie funkcjonowała tylko przez krótki czas. Gdy Chepstow stał się dominującym portem w regionie, Caerwent przekształcił się w niewielką osadę, w której większość dawnego rzymskiego miasta pełniła rolę pastwiska.

Architektura

    Wykopaliska archeologiczne sugerują, że początkowo Caerwent było niewielką osadą z parunastoma domami rozrzuconymi wzdłuż drogi z Gloucester do Cardiff. W swej ostatecznej, rzymskiej formie było sporym organizmem miejskim o wielkości 17,5 ha, na planie zbliżonym do prostokąta, z regularnym układem ulic, które umożliwiły podział miasta na prostokątne działki (insulae). Pod względem wzniesionych budynków Caerwent było zasadniczo miniaturową wersją Rzymu. W jego centralnym miejscu znajdowało się forum i bazylika. Forum było otwartym rynkiem otoczonym portykami z rzędami kolumn, które wspierały dach zacieniający sklepy, biura i tawerny, podczas gdy brukowana powierzchnia centralna zapewniała miejsce na stragany. Bazylika zajmowała północną stronę forum. Był to duży budynek o wymiarach 80×55 metrów i prawdopodobnej wysokości 20 metrów, w którym odbywały się sądy, miejskie wydarzenia i uroczystości. Na jej krańcach znajdowały się mniejsze pomieszczenia dla urzędników wysłuchujących spraw mieszkańców.
    W niedalekiej odległości od forum, po wschodniej stronie, znajdował się kompleks świątynny. Został on zbudowany dość późno, około 330 roku, na miejscu wcześniejszej świątyni celtyckiej. Nie wiadomo, jakie bóstwa były w nim czczone, mógł to być rzymski Mars lub celtycki Ocelus, możliwe też iż użytkowany był już przez chrześcijan. Świątynia zbudowana była na planie kwadratu, z wewnętrznym sanktuarium o strukturze zbliżonej do wieżowego i z niszą z tyłu w której mieściły się rzeźby i inne obiekty kultu.
Do świątyni wchodziło się po długiej ścieżce wychodzącej na ulicę, poprzedzoną kruchtą w formie podłużnego budynku. Sanktuarium otoczone było obejściem i sakralnym dziedzińcem.
    Na początku II wieku zbudowane zostały również publiczne łaźnie i sklepy, w tym kuźnia kowala. Budynki sklepowe łączyły funkcje komercyjną (część frontowa od strony ulicy) z mieszkalną (tył budynku). Domostwa posiadały formę gospodarstw rolnych z małymi poletkami, ale i rozwiniętych, bogatych rezydencji mieszkalnych z dziedzińcami. Miasto od II wieku zabezpieczone były drewniano – ziemnymi obwarowaniami, przebudowanymi na przełomie II i III stulecia w kamienne mury obronne.

Stan obecny

     Obecnie Caerwent  jest jednym z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych na terenie Walii, na obszarze którego zobaczyć można między innymi fundamenty rzymskiego forum i bazyliki, świątyni z III wieku naszej ery, relikty domostw z zachowanymi pozostałościami systemu grzewczego typu hypocaustum, a zwłaszcza (opisane w osobnym artykule) miejskie obwarowania.

jeśli zwiedziłeś  powyższy zabytek, oceń:
[rate]

pokaż rzymską świątynię na mapie

pokaż rzymskie forum na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego