Caernarfon – rzymski fort legionowy

Historia

   Rzymski fort legionowy Segontium został założony przez Gnejusza Juliusza Agrykolę w 77 lub 78 roku n.e. po podbiciu plemienia Ordowików w północnej Walii. Był to główny fort rzymski na tym obszarze, mogący pomieścić około tysiąca posiłkowej piechoty. Połączony był rzymską drogą z legionowym fortem w Deva Victrix (Chester). W pierwszej połowie II wieku n.e. pierwotne, drewniane obwarowania zostały przebudowane na murowane. Z badań archeologicznych wynika, że ​​przed rokiem 120 nastąpił spadek liczby wojsk w forcie. Napis na akwedukcie z czasów cesarza Septymiusza Sewera wskazuje, że w III wieku Segontium było obsadzone już tylko przez 500 ludzi z kohorty I Sunicorum. W III i IV wieku wielkość garnizonu fortu nadal się zmniejszała. W tym czasie jego główną rolą była obrona wybrzeży północnej Walii przed irlandzkimi najeźdźcami i piratami. Znaleziska na terenie Segontium wskazują, że fort był zajęty co najmniej do 394 roku n.e.

Architektura

   W przeciwieństwie do średniowiecznego zamku Caernarfon, który został zbudowany nad wodami cieśniny, Segontium znajdowało się bardziej na wschód, na wyższym terenie, dającym możliwość oglądu okolicy.
   Fort został wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach 155 na 126 metrów z przecinającymi go dwoma głównymi drogami: via praetoria i via principalis, dzielącymi warownię na cztery ćwiartki. Via pretoria brała swą nazwę od centralnie położonej kwatery głównej dowódcy (praetorium) którą przecinała. Via principalis ułożona była w stosunku do niej prostopadle i przebiegała tuż obok budynku dowódców (principia) i kwatery głównej. Po obu stronach mieściły się podłużne budynki koszar legionistów; w forcie wzniesiono także dwa spichrze i łaźnie.
   Praetorium było domem składającym się z rzędów pomieszczeń wychodzących na portyk wokół małego wewnętrznego dziedzińca lub ogrodu. Pomieszczenie z cokołem w jego tylnej części mogło być małą świątynią. Principia składał się z zamkniętego dziedzińca z portykami, dużego budynku, podzielonego później w celu zapewnienia dodatkowej przestrzeni biurowej, oraz z rzędu pięciu pomieszczeń z tyłu, z których centralnym była kaplica. Spichrze miały wymiary 27×6 metrów. Zbudowane były według nietypowej konstrukcji bez przypór, jedynie belki stropowe pobierały całą masę ziarna powyżej. W południowo – wschodnim narożu wykopaliska ujawniły duży budynek z dziedzińcem. Możliwe że swoją siedzibę miał w nim Procurator Metallorum, który był odpowiedzialny za wydobycie rud metalu w okolicy. Budynek ten i pobliska łaźnia zostały rozebrane w IV wieku i zastąpione nowym kompleksem łaźni, jednak wydaje się, że nigdy nie został on ukończony.
  
Całość fortu otoczona była drewniano – ziemnymi obwarowaniami, a od II wieku n.e. kamiennym murem obronnym, wzmocnionym narożnymi wieżami. Podobne wieże flankowały po dwie każdą z czterech bram wjazdowych do fortu. Zewnętrzną strefę obrony stanowiły dwa oddzielone od siebie rowy o szerokości 4,5 i 5 metrów.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych zachowała się duża część fundamentów fortu, pomimo jego przecięcia przez współczesną drogę. Widoczne są pozostałości fortu oraz osady cywilnej wraz z rzymską świątynią Mitry i cmentarzem wokół fortu.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa castlesfortsbattles.co.uk, Caernarfon roman fort.
Strona internetowa coflein.gov.uk, Segontium roman military settlement, Caernarfon.