Barclodiad y Gawres – grobowiec neolityczny

Historia

   Barclodiad y Gawres jest największym neolitycznym miejscem pochówku na terenie Walii datowanym na około 3000-2500 rok p.n.e. Służył on jako plemienny grobowiec i miejsce religijnych zgromadzeń miejscowej wczesnorolniczej społeczności, przez kilka pokoleń. Kres jego funkcjonowania nastąpił wraz z nadejściem epoki brązu. W trakcie badań archeologicznych wewnątrz odkryto dwa męskie pochówki ciałopalne, a w centralnej komorze ślady po ognisku i resztki pożywienia. Znaczenie przeprowadzanych ceremonii pozostaje nieznane. Grobowiec został odkryty i przebadany w latach 50-tych XX wieku, kiedy to zrekonstruowano jego ziemną kopułę. Nazwa grobowca Barclodiad y Gawres w języku polskim oznacza “Fartuch olbrzyma” i wywodzi się z lokalnej tradycji.

Architektura

   Barclodiad y Gawres jest przykładem grobowca krzyżowo – korytarzowego z pojedynczym, centralnym przejściem prowadzącym z północy do nieregularnej, centralnej komory z kamiennym stropem osadzonym na wspornikach. Ze środkowej komory wychodzą trzy kolejne odgałęzienia do pomniejszych komór, nadając całości w planie kształt krzyża. Zachodnia komora posiadała mniejszy aneks w którym odkryto spalone pozostałości dwóch mężczyzn. Pomieszczenia i korytarze wspierają się na parudziesięciu kamieniach, a całość przykryta jest ziemnym kopcem o średnicy 27 metrów. Trzy kamienie w korytarzu oraz końcowe kamienie w komorze zachodniej i wschodniej pokryte są wyrytymi rysunkami w formie zygzaków, spirali i rombów. Budowla została wzniesiona bez użycia metalowych narzędzi.

Stan obecny

   Dzięki przeprowadzonym w XX wieku pracom rekonstrukcyjnym Barclodiad y Gawres jest obecnie znakomity przykładem neolitycznego, przykrytego kopcem grobowca korytarzowego, choć sklepienie jego komory niestety wzmocnione zostało cementową wylewką. Grobowcem opiekuje się walijska organizacja dziedzictwa Cadw, udostępniająca go do zwiedzania również od wewnątrz, od kwietnia do października w weekendy i święta.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Castleden R., Neolithic Britain: New Stone Age sites of England, Scotland and Wales, London 1992.

Strona internetowa coflein.gov.uk, Barclodiad y Gawres burial chamber.
Strona internetowa stone-circles.org.uk, Barclodiad y Gawres.