Aberystwyth – zamek

Historia

   Budowę zamku Aberystwyth rozpoczęto z inicjatywy angielskiego króla Edward I w 1277 roku. Jej koszt wyniósł ponad 4 tysiące funtów i mimo iż warownię ukończono dopiero w 1289 roku to jednak główne prace przeprowadzono w pierwsze trzy lata. W 1282 roku nieukończony zamek został zdobyty i spalony wraz z miastem przez Walijczyków. Natomiast już w 1294 roku, podczas buntu Madoga ap Llywelyna, wytrzymał kolejne walijskie oblężenie, głównie dzięki swemu nadmorskiemu położeniu, pozwalającemu dostarczać do zamku zaopatrzenie.
   W połowie XIV wieku zamek Aberystwyth  był w złym stanie. Szczególnie zrujnowana była główna brama, mosty zwodzone, sala królewska, długa komnata, kuchnia i przedzamcze. Wykorzystał to Owain Glyndŵr, który w 1404 roku zdobył warownię w trakcie walijskiego powstania. W 1406 roku Owain odparł angielskie oblężenie prowadzone przez księcia Henryka, przyszłego angielskiego króla Henryk V, lecz w drugim oblężeniu dwa lata później, Henryk odzyskał zamek.
   W 1637 roku na zamku urządzono królewską mennicę w której produkowano srebrne szylingi. W parę lat później w trakcie angielskiej wojny domowej obsadzony był przez rojalistów, co spowodowało atak wojsk parlamentu w 1646 roku, a w konsekwencji jego wysadzenie i zniszczenie. To, co przetrwało, niestety wykorzystane było w kolejnych latach jako źródło darmowego kamienia budowlanego dla rozwijającego się miasta.

Architektura

   Zamek został zbudowany na planie rombu z podwójnym obwodem murów obronnych  z dwoma bramami od strony wschodniej zaopatrzonymi po dwie baszty w kształcie litery D i jedną bramą od strony północno – zachodniej. Dodatkowo zewnętrzna brama wschodnia otrzymała przedbramie, prawdopodobnie w formie barbakanu. Główna wewnętrzna brama od strony dziedzińca posiadała dwie cylindryczne wieżyczki mieszczące spiralne klatki schodowe. Mury wzmocnione zostały basztami w każdym rogu, a dodatkowo kurtyna północno – zachodnia i południowo – zachodnia wewnętrznego obwodu, zaopatrzona była pośrodku w półcylindryczne baszty. Zabudowania mieszkalne i gospodarcze przylegały do wewnętrznego lica murów zamku. Warownia sprzężona była z miejskimi murami obronnymi.

Stan obecny

   Do czasów współczesnych w najlepszym stanie zachował się zewnętrzny obwód murów obronnych z północną i południową basztą narożną. W formie daleko posuniętej ruiny znajduje się wewnętrzna, wschodnia brama, a z wewnętrznego obwodu obwarowań zachowała się praktycznie jedynie baszta zachodnia, obecnie najbardziej charakterystyczny element zamku. Całość założenia jest czytelna dzięki zachowaniu partii fundamentowych.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Kenyon J., The medieval castles of Wales, Cardiff 2010.
Taylor A. J., The Welsh castles of Edward I, London 1986.