Ostrý Kameň – zamek

Historia

Zamek (węg. Élskö, niem. Scharfenstein) zbudowano w drugiej połowie XIII wieku z rozkazu króla Andrzeja II w celu ochrony tzw. Czeskiej Drogi, czyli szlaku handlowego z Budy do Czech. Pozostał w rękach króla do 1366 roku, kiedy to otrzymał go na własność od Ludwika I kasztelan Mikołaj z Suczy. W przeciągu kolejnych dwóch stuleci zamek miał wielu właścicieli, byli nimi m.in. Ścibor ze Ściborzyc, rody Kagelewiczów, Revayów, Thurzonów i Forgacsów. Od XVI wieku należał do Coborów, szlacheckiej rodziny ze Świętego Jura. Wraz z polepszeniem stosunków pomiędzy Węgrami i Czechami zamek tracił na znaczeniu obronnym, służąc jeszcze przez jakiś czas jako punkt poboru myta od kupców. Został poważnie uszkodzony podczas powstania Franciszka Rakoczego. Po jego upadku przeszedł w ręce rodziny Palffych, którzy go już jednak nie odbudowali.

Architektura

Pierwotny zamek składał się z kwadratowej wieży bramnej o wymiarach 8,5 x 9 metra i domu mieszkalnego o kształcie litery L (28,5 x 11 metra). Posiadał on trzy pomieszczenia w przyziemiu. Wejście do wieży umieszczono dość wysoko i poprowadzono do niego drewnianą rampę, z tego powodu nie było potrzeby wykopywania fosy. W drugiej połowie XIV wieku dobudowano przedzamcze na którym wzniesiono kaplicę, budynki gospodarcze, mieszkania służby i stajnie. Z tego okresu lub z początku XV wieku pochodzi duża, cylindryczna wieża, która stanęła na wschód od zamku, początkowo jako wolnostojąca budowla. Od podzamcza oddzielona była głębokim, wykutym w skale rowie przez który zapewne przerzucono drewniany most. W pierwszej połowie XVI wieku warownię powiększono o zamek dolny, którego obszar jeszcze dwukrotnie powiększono. Zlokalizowany po północnej stronie grzbietu miał ostatecznie dwa pierścienie murów obronnych i trzy wieże przystosowane do obrony ogniowej.

Stan obecny

Zamek dolny zachował się w postaci fragmentów murów obronnych i baszt. Z budynków pozostały jedynie relikty fundamentów i kikuty ścian. Stan zamku górnego jest jeszcze gorszy. Rozpoznawalna jest tylko wieża bramna i zachodnia ściana domu mieszkalnego, a także pozostałości cylindrycznej wieży. Wstęp na teren zamku jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.