Markušovce – zamek

Historia

Mały, rycerski zamek zbudował Mikołaj syn Marka, który zagospodarowywał okoliczne ziemie po najeździe mongolskim w XIII wieku. Otrzymał on królewskie pozwolenie na budowę zamku w 1284 roku, tak więc budowla musiała powstać w parę lat później. Mikołaj dał początek rodzinie Mariassych, którzy władali zamkiem i okolicznymi ziemiami przez kolejne stulecia. Na przełomie XV i XVI wieku warownia została powiększona i na nowo ufortyfikowana. Doprowadziło to do sporu ze spiskimi miastami, które widziały w tym zagrożenie dla siebie. W rok po bitwie pod Mohaczem wykorzystały one zamęt i anarchię w kraju, podejmując wyprawę przeciwko Mariassym w wyniku której zamek został zniszczony. Odbudowano go w drugiej połowie XVI wieku, przy okazji wznosząc dwie nowe baszty. W 1773 roku zamek spłonął. Naprawiono go w 1789, lecz wkrótce opustoszał, tym razem ostatecznie.

Architektura

W XV wieku zamek składał się z dwóch części. W mniejszej, zachodniej znajdowała się brama wjazdowa, chroniona przez dwie półokrągłe baszty. Wewnątrz murów obronnych rozciągał się mały dziedziniec o wymiarach  25 x 20 metrów z budynkami o trudnym do ustalenia przeznaczeniu i czworoboczną wieżą. Posiadała ona masywne mury i uważana jest za najstarszą część zamku. Na południe od niej usytuowano trójprzestrzenny budynek mieszkalny. Pomiędzy nim a wieżą pozostawiono wąskie przejście do wschodniej, większej części zamku, która także posiadała osobną bramę, ujętą między dwie cylindryczne baszty. Znacznie większy dziedziniec tej części również był zabudowany. Po jego południowej stronie stał wczesnorenesansowy, dwupiętrowy dom mieszkalny. Posiadał on trzy pomieszczenia i łączne wymiary około 17 x 10 metrów. Całość zamku otoczona była przez fosę.

Stan obecny

Zamek zachował się w formie z czasów odbudowy po zniszczeniach z początku XVI wieku. Co prawda w 1972 roku podjęto próbę odbudowy, jednak zakres prac był niewielki. Bramy zostały zamurowane a okna zakratowane, co uniemożliwia zwiedzanie zamku wewnątrz. Obecnie warownia czeka na nowego gospodarza, który podjąłby się trudu restauracji tego wartościowego zabytku.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.
Strona internetowa hrady.cz, hrad Markušovce.