Likava – zamek

Historia

   Zamek powstał na miejscu starego grodu z okresu kultury puchowskiej oraz nowszego z X-XII wieku. Jego nazwa pojawia się po raz pierwszy w 1315 roku, kiedy to Karol Robert nadał go za wierną służbę zwoleńskiemu żupanowi Donchowi. Sama warownia powstała nieco wcześniej w celu ochrony szlaków handlowych wzdłuż Wagu i na północ na Orawę i do Polski. Po 1330 roku kiedy Donach został żupanem Komarna, zamek wrócił do króla i zarządzany był przez kasztelanów.
   W 1430 roku Likava została podarowana Barbarze Cylejskiej, żonie cesarza Zygmunta Luksemburskiego, jednak już po roku utraciła ona warownię na rzecz husytów, którzy przebywali na zamku do 1434 roku. Po ich ustąpieniu Zygmunt Luksemburczyk darował go za zasługi wojenne Janowi Hunyadyemu. Pod jego rządami zamek został przekształcony w silną, duża twierdzę.
   W drugiej połowie XV wieku zarządcą Likavay był Piotr Komorowski, jednak w 1474 roku odebrano mu zamek za sprzyjanie Jagiellonom w walkach o tron węgierski. Ponieważ Stary Zamek Liptowski został wówczas zniszczony, siedzibę żupana przeniesiono do Likawy. Od 1478 roku w zamku rezydował nieślubny syn króla Macieja Korwina, Jan, a od 1495 roku warownię posiadał ród Zapolyów. Godne uwagi jest, iż zamek likawski jako jeden z nielicznych wówczas posiadał szklane okna. W 1533 roku zamek trafił pod zarząd żupana liptowskiego Ludwika Pekry, który dokonał kolejnej rozbudowy. W 1651 roku zamek stał się własnością Stefana Thokolyego. Dziewiętnaście lat później w trakcie polowania na członków antyhabsburskiego spisku został zajęty przez wojska cesarskie i zdewastowany. Od tego czasu służył jako kwatery dla wojska i więzienie. W początkach XVIII wieku obsadzili go węgierscy powstańcy Franciszka II Rakoczego, którzy wycofując się, zniszczyli go. Od tamtej pory zamek znajduje się w ruinie.

Architektura

   Zamek w swej najstarszej formie składał się z pięciobocznego domu mieszkalnego po stronie wschodniej oraz półokrągłej wieży umieszczonej na przeciwko, po stronie zachodniej. Oba te elementy łączył mur obronny którego przebieg dostosowano do krawędzi skalistego wzgórza.
   Najpóźniej na początku XV wieku zamek został wzmocniony zewnętrznym murem, jednak tylko po stronie północnej, gdyż tylko tam na skale można było pomieścić dodatkowe obwarowania. Wzdłuż nowych fortyfikacji poprowadzono wówczas drogę na zamek górny. W okresie tym (początek XV wieku) wzniesiono także pałac południowy.
   Od końca XV wieku zamek górny składał się z trzech skrzydeł mieszkalnych ustawionych w kształt litery U z małym dziedzińcem pośrodku. Od południowego zachodu bramę wjazdową osłaniała kwadratowa wieża obronna. Od zachodniej strony ukształtowało się przedzamcze wzmocnione murem obronnym z wieżą bramną i dwiema basztami. Trzecią półokrągłą basztę dobudowano bezpośrednio do zamkowej skały po południowej stronie. Kolejne, mniejsze przedzamcze znajdowało się po północnej stronie zamku.

Stan obecny

   Zamek zachował się w postaci trwałej ruiny. Niestety pomimo trwających od dawna prac remontowo-rekonstrukcyjnych do zwiedzania udostępnione są jedynie przedzamcza. Wejście jest możliwe od 1 do 31 maja w soboty i niedziele w godzinach 10.00–16.00, od 1 czerwca do 18 września codziennie w godzinach 9.00–17.00 oraz od 19 września do 2 października codziennie w godzinach 10.00–16.00.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.

Jedna odpowiedź do “Likava – zamek”

Możliwość komentowania jest wyłączona.