Krásna Hôrka – zamek

Historia

   Zamek zbudował ród Mariássych pod koniec XIII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o Krásnej Hôrce pochodzi z 1333 roku przy okazji sporów majątkowych Bebeków z Mariássymi. W 1352 roku w drodze wymiany dóbr przejęli go Bebekowie, którzy władali nim aż do 1565 roku. W XVI wieku pełnił rolę warowni na pograniczu tureckim. Przebudowywany był w stylu renesansowym i barokowym. Do 1812 roku był zamieszkiwany, a ostatni właściciel Dionizy Andrássy zmienił go w muzeum rodowe. Od 1906 roku udostępniono go społeczeństwu. W 1945 roku został skonfiskowany przez władze Czechosłowacji i w 1961 podniesiony do rangi słowackiego zabytku kultury narodowej.

Architektura

   Najwcześniejszy średniowieczny zamek składał się z umieszczonego w najwyższym punkcie kwadratowego donżonu o wymiarach w planie 10,5 x 9 metrów i przynajmniej trzech kondygnacjach. Grubość jego murów przekraczała 2 metry, a wysokość 10 metrów. Wewnętrzne wymiary wynosiły 5,7 x 5,5 metra. Najniżej znajdowały się spiżarnie i magazyny, nad nimi pokój straży, powyżej zaś izba włodarza. Do wieży przylegał mur obronny wydzielający niewielki dziedziniec.
   W pierwszej połowie XIV wieku Bebekowie dobudowali duży, jednopiętrowy, prostokątny, w planie budynek mieszkalny z łamanego kamienia, a całość otoczyli nowym murem obronnym z wieżą bramną. Ów południowy pałac oddzielało od wieży-donżonu wąskie przejście, a jego zachodnia część wyszła daleko poza obszar pierwotnych murów obronnych. Brama usytuowana była w północno – zachodnim narożu. W takiej postaci zamek przetrwał do połowy XVI wieku, kiedy to gotycką warownię otoczono nową linią murów na planie zbliżonym do trójkąta. W ten sposób powstał zamek średni z trzema cylindrycznymi basztami w narożach. Najwyższa była baszta południowa panująca nad drogą wiodącą do zamku. W okresie tym podwyższono także zachodnią część pałacu z początku XIV wieku, nadając mu formę wieżową. Nowa brama wjazdowa usytuowana została na południe od baszty północnej. Poniżej znajdował się obwarowany i pierwotnie niezabudowany zamek dolny.

Stan obecny

   Zamek zachował się do czasów współczesnych i uchodzi za jeden z najlepiej utrzymanych na Słowacji, choć na przestrzeni stuleci był wielokrotnie przebudowywany i częściowo zatracił pierwotny wygląd. W zamku znajduje się ekspozycja Muzeum Betliar, która dokumentuje historię i rozwój budowlany zamku oraz styl życia dawnej szlachty. Szczególnie interesująca jest zamkowa kuchnia i kolekcja broni. W chwili obecnej zamek jest zamknięty do odwołania z powodu odbudowy po pożarze.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.