Korlátka – zamek

Historia

   Zamek Korlatka (Konradstein) zbudowano w połowie XIII wieku, jako strażnicę na szlaku łączącym średniowieczne Czechy i Węgry. Nie wiadomo kto go wzniósł, pierwsza wzmianka o zamku pojawiła się w 1289 roku i łączyła go z niejakim Ugrinem. Na początku XIV wieku znajdował się w rękach austriackiego rycerza Ulvinga z Harcendorfu, któremu w 1314 roku możnowładca Mateusz Czak miał wypłacić odstępne w zamian za warownię. W 1394 roku zamek przeszedł z rąk króla Zygmunta w ręce Ścibora ze Ściborzyc. Po nim obiekt często zmieniał właścicieli, a w czasie wojen husyckich był siedzibą rycerzy-rozbójników. Około 1444 łupieżców przepędzili mieszczanie bratysławscy. W 1645 roku warownię obsadziły wojska Jerzego II Rakoczego, a w 1704 przebywali tu kurucowie. W XVIII wieku zamek opustoszał i od tego czasu stopniowo niszczał.

Architektura

   Warownia składała się z zamku górnego i aż z trzech przedzamczy. Położony najwyżej na skalistym wzniesieniu, będący najstarszą częścią założenia, zamek górny składał się z masywnej wieży głównej, dostawionego do niej od północnej strony domu mieszkalnego i muru obronnego. Wieża była konstrukcją cylindryczną, lecz posadowioną na wielobocznej podstawie. Jej średnica zewnętrzna wynosiła 10,5 metra przy grubości murów wynoszącej aż trzy metry. Prawdopodobnie pełniła funkcję bergfriedu, choć niewielkie otwory okienne sugerują, iż mogła pełnić także i funkcje mieszkalne. Bramę wjazdową na zamek górny umieszczono po stronie północnej.
   Na północ i południe od zamku górnego leżały niewielkie przedzamcza z zabudową gospodarczą, które wykształciły się prawdopodobnie już na przełomie XIV i XV wieku. Południowe rozciągnęło się na skalnej grani wybiegającej około 50-55 metrów i dodatkowo zabezpieczającej wieżę główną. Północne oprócz funkcji gospodarczych zapewniało dodatkową ochronę drogi dojazdowej do zamku górnego. Najrozleglejsze przedzamcze rozciągało się po wschodniej stronie i ostatecznie uformowało się w pierwszej połowie XVI wieku. Wzmocnione było narożną, cylindryczną wieżą, murem obwodowym i od strony wschodniej dodatkowym, niższym murem obronnym z wieżą bramną. Zewnętrzną strefę obrony stanowiła fosa z przerzuconym ponad nią mostem zwodzonym.

Stan obecny

   Z zamku górnego zachowały się niewielkie fragmenty murów obwodowych i wieży głównej, w nieco lepszy, stanie przetrwały obwarowania przedzamcza. W ostatnim czasie na zamku prowadzone są prace restauracyjne, wycięto również zarastającą warownię roślinność. Wstęp na teren ruin jest wolny.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Bóna M., Plaček M., Encyklopedie slovenských hradů, Praha 2007.
Wasielewski A., Zamki i zamczyska Słowacji, Białystok 2008.