Čerín – kościół św Marcina

Historia

   Kościół św. Marcina wzniesiono około 1315 roku z inicjatywy niejakiego z Pawła z Krtíša. W pierwszej ćwierci XIV wiek rozpoczęto ozdabianie jego wnętrza barwnymi malowidłami, ukończone na początku XVI wieku wstawieniem polichromowanego stropu w nawie. W XVII stuleciu obok kościoła wzniesiono drewnianą dzwonnicę, a w XVIII wieku wewnątrz nawy umieszczono emporę. Podczas II wojny światowej kościół został uszkodzony na skutek ostrzału, lecz odrestaurowano go w latach 1947-1948 i w 1975 roku, kiedy to ukończono renowację średniowiecznych polichromii.

Architektura

   Kościół wzniesiony został na wzgórzu jako budowla bezwieżowa, jednonawowa z wydzielonym po stronie wschodniej węższym, czworobocznym w planie prezbiterium i przystawioną do niego od północy zakrystią. Całość otrzymała grube mury i jedynie kilku niewielkich oknach o rozglifionych wysokich i bardzo wąskich ościeżach. Mury były na tyle grube, iż nie zastosowano przypór, pomimo umieszczenia w prezbiterium i zakrystii sklepień krzyżowo – żebrowych. Wnętrze nawy przykryto płaskim, drewnianym stropem. Kościół otoczono kamiennym murem z bramą po stronie południowej.
   Wnętrze kościoła w średniowieczu pokryte zostało barwnymi polichromiami. Wpierw w pierwszej ćwierci XIV wieku utworzono półpostacie proroków w okrągłych medalionach na wewnętrznej powierzchni łuku tęczowego, następnie umieszczono pod koniec XIV wieku i na początku XV stulecia na ścianach prezbiterium cykl chrystologiczny. Wnętrze nawy ozdobiono między innymi scenami  z życia św. Bartłomieja, św. Władysława i św. Jerzego, natomiast w północno-wschodnim narożniku na początku XVI wieku przedstawiono sceny przedstawiające Madonnę i ważącego dusze Archanioła Michała.

Stan obecny

   Kościół jest jedną z najlepiej zachowanych wczesnogotyckich wiejskich świątyń o cechach obronnych na terenie Słowacji. Na ścianach jego nawy i na sklepieniu prezbiterium znajdują się cenne gotyckie freski pochodzące z okresu od około 1370 do około 1500 roku. Nawę przykrywa drewniany, malowany strop z początków XVI wieku. Cenne wyposażenie uzupełnia kamienna, gotycka chrzcielnica z końca XIV stulecia.

pokaż zabytek na mapie

powrót do indeksu alfabetycznego

bibliografia:
Strona internetowa apsida.sk, Čerín.